Tại chương trình, các ý kiến cho rằng xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro đối với thương mại toàn cầu, đặc biệt thông qua biến động giá năng lượng, chi phí logistics và sự gián đoạn chuỗi cung ứng. Với độ mở kinh tế lớn, doanh nghiệp TPHCM chịu tác động nhanh và rõ hơn, không chỉ ở chi phí mà còn ở tiến độ giao hàng, hợp đồng và dòng tiền.
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh Khí hóa lỏng TPHCM, kim ngạch xuất khẩu của TPHCM năm 2025 đạt khoảng 92,68 tỷ USD, chiếm gần 19,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, phản ánh mức độ tham gia quy mô lớn vào thương mại quốc tế. Do vậy, nếu xung đột kéo dài, tùy vào nhóm ngành mà mức tăng trưởng xuất khẩu có thể giảm mạnh từ 4 - 6%.
Ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), cho biết thêm, xung đột đang ảnh hưởng trực tiếp đến “điểm nghẽn chiến lược” của thương mại toàn cầu là eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 25% dầu thô vận chuyển bằng đường biển. Khi tuyến này bị gián đoạn, tác động lan ra ba kênh chính gồm giá năng lượng, chi phí vận tải và rủi ro chuỗi cung ứng.
Khảo sát của VLA cũng cho thấy, 89,8% doanh nghiệp bị tác động từ trung bình đến nghiêm trọng, trong đó 42,9% cho rằng cước phí tăng đột biến là vấn đề lớn nhất.
Không chỉ tác động theo ngành, áp lực còn thể hiện ở cấp độ chi phí và vận hành. Giá năng lượng tăng, cước vận tải và phụ phí leo thang, thời gian giao hàng kéo dài khiến doanh nghiệp đối mặt với “rủi ro kép”: chi phí đầu vào tăng trong khi đầu ra bị gián đoạn, kéo theo nhu cầu vốn lưu động và áp lực dòng tiền gia tăng.
Ở góc độ chuyên gia, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ trạng thái “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, trong đó trọng tâm là rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng. Cụ thể, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn cung và thị trường, tránh phụ thuộc vào một tuyến vận tải hoặc một khu vực rủi ro. Đồng thời xây dựng các kịch bản giao nhận linh hoạt để ứng phó với biến động.
Bên cạnh đó, việc tăng cường quản trị rủi ro hợp đồng, điều chỉnh điều khoản giao hàng, chủ động làm việc sớm với các đối tác logistics và bảo hiểm để cập nhật chi phí phát sinh cũng là yếu tố then chốt. Doanh nghiệp cũng cần tái cấu trúc dòng tiền, tính toán lại chi phí và thời gian giao hàng để đảm bảo duy trì đơn hàng trong bối cảnh chi phí biến động.
Về dài hạn, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt, đa phương thức và bền vững hơn, qua đó nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
