Sáng 10-4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các ĐB Quốc hội đã thảo luận cho ý kiến về giải pháp phát triển kinh tế - xã hội.
ĐB Bùi Hoài Sơn (Hà Nội) nhấn mạnh, trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào các ngành công nghiệp văn hóa, đặc biệt là thông qua việc “kể những câu chuyện quốc gia hấp dẫn để tạo ra sức mạnh mềm” cho đất nước, cụ thể là các lĩnh vực điện ảnh và âm nhạc, để quảng bá bản sắc quốc gia ra thế giới.
“Đó không chỉ là nhiệm vụ của chiến lược quảng bá cấp quốc gia mà cần được thực hiện sinh động ở từng địa phương, từ cấp tỉnh đến thôn bản và từng di tích. Tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại để lan tỏa những giá trị văn hóa này chính là cơ hội tuyệt vời để khẳng định vị thế và phát triển đất nước bền vững”, ĐB Bùi Hoài Sơn phát biểu.
Trong khi đó, ĐB Vũ Văn Tiến (Hải Phòng) lại đề cập đến tình trạng lãng phí hiện nay vì thực trạng này vẫn đang gây bức xúc dư luận. ĐB dẫn báo cáo về một số bộ, ngành địa phương, doanh nghiệp chưa tuân thủ quy định về thời gian ban hành chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí; chậm, chưa có báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm chống lãng phí và cho rằng, tình trạng này đang gia tăng so với các năm trước.
Theo ĐB Vũ Văn Tiến, báo cáo của nhiều đơn vị còn hình thức, không đảm bảo chất lượng, đặc biệt không có định lượng về kết quả tiết kiệm, chống lãng phí trong lĩnh vực quản lý. Những tồn tại trên cho thấy cơ quan, tổ chức và người đứng đầu chưa thực sự coi trọng công tác thực hành tiết kiệm chống lãng phí. Từ đó, ĐB đề nghị năm 2026, Chính phủ phải tìm ra căn nguyên của tình trạng này.
ĐB Vũ Văn Tiến dẫn ra hiện trạng lãng phí đang tồn tại khắp nơi, từ trụ sở Bộ Ngoại giao (mới) hiện nay chỉ có 1 nửa đơn nguyên đưa vào hoạt động, còn lại bỏ hoang; hay như trụ sở điều hành của Tổng Công ty Xi măng Việt Nam đang để hoang, dù vụ án đã bị khởi tố; cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai, dù kế hoạch đưa vào hoạt động từ tháng 12-2025 nhưng đến hôm nay, 10-4, vẫn chưa đi vào hoạt động.
“Bao giờ 2 bệnh viện này mới đi vào hoạt động. Đây là điều trăn trở, day dứt của hàng triệu cử tri đang mong đợi Chính phủ nhiệm kỳ mới, Thủ tướng mới sẽ chỉ đạo quyết liệt”, ĐB Vũ Văn Tiến nêu thực trạng. Cùng với đó, ĐB cũng kỳ vọng Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chỉ đạo quyết liệt trong công tác phòng chống lãng phí, để “6 tháng, hay 1 năm nữa, người dân phấn khởi khi những tòa nhà hoang hoạt động trở lại”.
Thảo luận tại tổ số 2 (Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá, những ý kiến đóng góp rất trách nhiệm, tâm huyết, vì chúng ta cùng bàn thảo xem làm thế nào để năm 2026 và những năm tiếp theo tăng trưởng 2 con số. Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là “cuộc chơi” hoàn toàn mới, từ quản lý sang kiến tạo để bứt phá. Để tăng trưởng 2 con số, phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và quyết làm ở các ngành, các cấp mới có sản phẩm.
Theo quan điểm của Chủ tịch Quốc hội, muốn tăng trưởng phải có đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất. Ngay trong năm 2026, với quyết tâm tăng trưởng 2 con số, trong đó thu ngân sách phải đạt 2,8 triệu tỷ đồng, do đó theo Chủ tịch Quốc hội cần tập trung vào cải cách theo hướng “5 hóa”: thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích.
“Kinh tế phát triển, nhưng phải đảm bảo sự công bằng xã hội, từ giáo dục, y tế, lao động đến giải quyết việc làm”, Chủ tịch Quốc hội nêu. Cùng với đó, theo người đứng đầu Quốc hội, phải cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm rộng rãi, xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh nhiệm vụ phân cấp, phân quyền hơn nữa để địa phương thấy rằng “mình quyết, mình làm, mình chịu trách nhiệm”, trong khi đó Trung ương chỉ kiến tạo, kiểm tra. “Quốc hội không ôm các danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ; Quốc hội chỉ phân tổng thu bao nhiêu, tổng chi bao nhiêu…”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ.
Trong các giải pháp để hiện thực tăng trưởng 2 con số, Chủ tịch Quốc hội đề cập tới nhiệm vụ phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân, khu vực này phát triển 2 con số thì đất nước mới tăng trưởng 2 con số. “Chúng ta hiện nay có mấy tập đoàn tư nhân lớn, những công trình lớn của quốc gia mà giao cho các tập đoàn này xây dựng là rất nhanh, đảm bảo yêu cầu đặt ra. Trong khi, nếu để khu vực nhà nước làm, thủ tục kéo dài vài năm”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nói.
Cùng với đó, việc điều hành kinh tế vĩ mô phải quyết liệt, nhưng cũng linh hoạt; đẩy mạnh kinh tế đêm và tiêu dùng nội địa. “Tầm nhìn 2026 là không lãng phí 1 ngày, không chậm trễ 1 tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong 1 tháng và không bị động trong 1 năm”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh và lưu ý, mặc dù bàn nhiều về các giải pháp, nhưng khâu cán bộ đóng vai trò quyết định.
