Ngày 2-9-1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập” giữa Quảng trường Ba Đình lịch sử, thế giới chứng kiến sự trỗi dậy của một dân tộc từ bùn đen nô lệ. Giành chính quyền chưa được bao lâu, cả dân tộc lại bước vào hai cuộc trường kỳ kháng chiến để bảo vệ độc lập, tự do, tiến đến ngày hòa bình, thống nhất.
Trong hành trình gian nan đó, dân tộc ta, nhân dân ta đã đổ biết bao xương máu, hy sinh. Hơn 51 năm sau ngày thống nhất, cả nước có trên 9,2 triệu người có công với cách mạng, trong đó có hơn 1,2 triệu liệt sĩ; trên 650.000 thương binh và người hưởng chính sách như thương binh; hơn 132.000 Mẹ Việt Nam anh hùng; cùng trên 320.000 người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học.
Tinh thần “không có gì quý hơn độc lập, tự do” chính là ngọn nguồn của sức mạnh, là giá trị và lý tưởng để “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” (Tuyên ngôn Độc lập).
Nếu độc lập, tự do là điều kiện cần để dân tộc khẳng định chỗ đứng trên bản đồ thế giới, thì quốc gia hùng cường là điều kiện đủ để nhân dân được hưởng hạnh phúc trường tồn, đất nước có thể hiên ngang sánh vai bè bạn năm châu.
Cũng như bao mốc son chói lọi đã được xác lập, bao kỷ nguyên đã mở ra với lịch sử dân tộc, từ độc lập, tự do đến hùng cường sẽ là một cuộc đại chuyển dịch, một sứ mệnh mới đòi hỏi đất nước phải dốc cả “tinh thần và lực lượng”.
Cuộc đại chuyển dịch đó, trong bối cảnh hiện nay, trước hết đến từ đột phá thể chế và quản trị quốc gia: thể chế phải là động lực giải phóng mọi nguồn lực xã hội; kiên quyết đoạn tuyệt với tư duy cục bộ, cát cứ; xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; phát triển bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả gắn với chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.
Tiến hành mạnh mẽ cách mạng tri thức và chuyển đổi số, xóa bỏ tư duy dựa vào tài nguyên thô hay lao động giá rẻ; đi thẳng vào trung tâm của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, làm chủ công nghệ cốt lõi, phát triển mạnh mẽ hạ tầng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đưa khoa học - công nghệ và giáo dục - đào tạo thực sự là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển quốc gia.
Nhưng một quốc gia hùng cường không thể chỉ được tạo dựng bằng sức mạnh của tri thức, công nghệ và kinh tế. Sức mạnh vật chất phải song hành với sức mạnh tinh thần, lấy văn hóa làm nền tảng và hệ điều tiết cho quá trình phát triển. Văn hóa hóa thân trong kinh tế, thực sự là nền tảng tinh thần xã hội, là hệ điều tiết để không rơi vào cái bẫy của chủ nghĩa vị vật chất và thực dụng.
Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và đoàn kết quốc tế, đặt con người là chủ thể, là mục tiêu và là động lực của sự phát triển. Những trí thức, những doanh nhân có khát vọng phụng sự; và đặc biệt là đội ngũ cán bộ, lãnh đạo tiên phong, dũng cảm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước dân tộc phải được trọng dụng.
Giữ vững đại đoàn kết hơn 100 triệu đồng bào trong và ngoài nước vươn tới tự do và hạnh phúc; tôn trọng và bảo vệ quyền độc lập và lợi ích của các quốc gia dân tộc trên toàn cầu.
Từ ngọn lửa của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dưới ngọn cờ của Đảng, bằng sức mạnh vô địch của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Việt Nam nhất định trở thành quốc gia hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu, như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.
TS NHỊ LÊ
Nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản
