Lo lắng với những thay đổi lớn
Bộ GD-ĐT cho biết, điểm thay đổi lớn nhất là thay cho việc tổ chức lớp chuyên theo từng môn học như hiện nay, dự thảo quy định trường chuyên tổ chức lớp học theo 3 khối chuyên: khối Khoa học tự nhiên (gồm các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học); khối Khoa học xã hội (gồm các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí) và khối Ngoại ngữ.
Theo đó, học sinh khối Khoa học tự nhiên học các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học.
Học sinh khối Khoa học xã hội và khối Ngoại ngữ học các môn Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học và 1 môn trong các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ.
Cuối học kỳ I lớp 10, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối (môn Toán đối với khối Khoa học tự nhiên, môn Ngữ văn đối với khối Khoa học xã hội, ngoại ngữ trúng tuyển đối với khối Ngoại ngữ), mỗi học sinh đăng kí thêm 2 môn học thuộc khối để học chuyên sâu, phù hợp với tổ hợp xét tuyển đại học.
Việc tuyển sinh cũng sẽ theo khối chuyên, không phân chỉ tiêu theo môn chuyên.
Học sinh dự tuyển khối Khoa học tự nhiên thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên
Khối Khoa học xã hội thi Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội.
Khối Ngoại ngữ thi Toán, Ngữ văn và bài thi ngoại ngữ.
Bài đánh giá năng lực đọc hiểu là bài thi tổng hợp, đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, không yêu cầu kiến thức chuyên sâu của từng môn học, nhằm hạn chế tình trạng luyện thi.
Theo dự thảo, mô hình mới được áp dụng từ năm học 2027-2028; trường chuyên chưa bảo đảm điều kiện được áp dụng từ năm học 2028-2029.
Tiếp nhận thông tin này, rất nhiều phụ huynh, giáo viên, nhà giáo dục quan tâm.
Nhiều ý kiến cho rằng, đây sẽ là một thay đổi đáng kể về cách đánh giá và tuyển chọn học sinh nếu được chính thức áp dụng.
Nhiều phụ huynh lo lắng khi học sinh đã dành 2-3 năm để chuẩn bị thi chuyên Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học hay Lịch sử, nay nếu phải điều chỉnh kế hoạch ôn tập để chuyển sang bài đánh giá năng lực theo khối sẽ gặp rất nhiều khó khăn nếu phương án thay đổi này được áp dụng sớm.
Phần lớn ý kiến của phụ huynh đề nghị nếu có thay đổi phải có lộ trình, không để học sinh và phụ huynh hoang mang, không để học sinh “trở tay không kịp”.
Các ý kiến phụ huynh trên các diễn đàn giáo dục mong dự thảo được áp dụng từ năm học 2028-2029 để học sinh có thời gian chuẩn bị.
Cần được cân nhắc trên nhiều phương diện
Thầy giáo Vũ Khắc Ngọc (Hà Nội) nhận xét, để thi đại học, học sinh có thể bắt đầu từ lớp 12 cũng chưa muộn, nhưng để thi được trường chuyên, học sinh và gia đình phải có lộ trình chuẩn bị từ vài năm trước, do đó, thay đổi đối với tuyển sinh học sinh trường chuyên không nên đột ngột.
Nhà giáo Trần Trung Hiếu (Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, tỉnh Nghệ An) cho rằng, chính sách giáo dục phải mang tính dự liệu, đánh giá kỹ, không nên thay đổi bất ngờ.
Theo thầy giáo Trần Trung Hiếu, dự thảo được Bộ GD-ĐT công bố ngày 10-11, thời hạn góp ý đến ngày 15-11, tức là đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và những người quan tâm đến giáo dục chỉ có 5 ngày để nghiên cứu, trao đổi và phản biện một văn bản có thể tác động sâu rộng đến hoạt động của hệ thống trường chuyên trên cả nước.
Theo thầy giáo, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao. Đây còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng và phát triển năng lực của những học sinh có năng khiếu; là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài cho đất nước. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và hoạt động của trường chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện, không thể chỉ nhìn từ góc độ quản lý hành chính.
Một chủ trương dù có mục tiêu tốt đẹp nhưng nếu quá trình chuẩn bị chưa đầy đủ, thiếu khảo sát thực tiễn, thiếu thời gian chuyển tiếp và chưa tạo được sự đồng thuận thì khi triển khai rất dễ phát sinh những bất cập, xáo trộn, thậm chí tạo thêm áp lực cho học sinh, phụ huynh, giáo viên và các Sở GD-ĐT.
"Đổi mới là cần thiết, nhưng đổi mới không đồng nghĩa với thay đổi bằng mọi giá và đường đột. Quản lý giáo dục cần có tầm nhìn, nhưng trước hết phải có sự thấu hiểu thực tiễn", nhà giáo Trần Trung Hiếu nêu.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến nhận xét phương án chuyển từ môn chuyên sang khối chuyên không hợp lý, vì dễ xảy ra tình trạng một em học rất giỏi hay có năng khiếu ở một trong các môn như Lý, Hóa, Sinh, Địa Lý, Lịch Sử có thể không thi được vào chuyên do không giỏi Toán, Văn, vừa lãng phí nhân tài vừa vẫn tạo áp lực luyện thi nhiều môn, "không thấy giảm tải".
Không ít ý kiến lo ngại khối chuyên có thể dẫn đến việc luyện thi kiểu cũ thành "lò luyện thi kiểu mới", vì học sinh phải luyện thi bài thi đánh giá tổng hợp...
Tựu trung, các ý kiến cho rằng, một phương án đổi mới có thể hợp lý về mục tiêu nhưng vẫn tạo ra khó khăn nếu người học không có đủ thời gian chuyển tiếp. Những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược học tập dài hạn cần được công bố đủ sớm, có đánh giá tác động và quy định áp dụng phù hợp với từng khóa học sinh...
