Sáng 5-9, tại Cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng, TPHCM), Đoàn kiểm tra của Bộ Quốc phòng do Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến làm Trưởng đoàn, đã kiểm tra thực tế công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn TPHCM, nhằm đánh giá đợt cao điểm thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).
Báo cáo với đoàn kiểm tra, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Phạm Thị Na cho biết, từ tháng 4-2026 đến nay, các lực lượng chuyên môn đã tăng cường nhân lực, bám địa bàn, rà soát toàn bộ đội tàu.
Đến nay, 100% trong tổng số 4.426 tàu cá đã được số hóa, cập nhật trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Tỷ lệ tàu cá từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 99,1%, tương ứng 2.141 tàu.
TPHCM đã xử phạt 474 tàu cá mất kết nối VMS tồn đọng trong giai đoạn 2024-2025, với tổng số tiền hơn 14,55 tỷ đồng; tỷ lệ thu hồi tiền phạt đạt gần 100%. Thành phố cũng gắn thiết bị định vị GPS có chức năng cảnh báo cho 399 tàu thuộc nhóm “3 không” hoặc không đủ điều kiện hoạt động.
Theo bà Phạm Thị Na, hơn 20 tàu lưới kéo của TPHCM đã bán cho người dân ngoài tỉnh nhưng chủ mới chưa thể hoàn tất thủ tục đăng ký, sang tên hoặc rút hồ sơ gốc do các địa phương tiếp nhận đang khống chế hạn ngạch nghề lưới kéo.
Việc này dẫn đến tình trạng mua bán bằng giấy tay hoặc ủy quyền qua công chứng. Trên hệ thống VMS, các tàu vẫn thuộc TPHCM quản lý, trong khi thực tế phương tiện và chủ tàu hoạt động ở địa phương khác, gây khó khăn trong quản lý và xử lý vi phạm. TPHCM kiến nghị cơ quan Trung ương có giải pháp tháo gỡ, vừa bảo đảm quyền sở hữu tài sản hợp pháp, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh khẳng định chống khai thác IUU là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Sau Kết luận của Thanh tra Chính phủ, Thành ủy và UBND TPHCM đã chỉ đạo phân định rõ trách nhiệm, đưa công tác này vào nền nếp.
Đại tá Bùi Yên Tĩnh đánh giá cao nỗ lực của TPHCM, đồng thời yêu cầu công tác kiểm tra, xử lý vi phạm phải thực chất, tránh tình trạng có quyết định xử phạt nhưng chậm thu hồi tiền phạt. Theo ông, tình trạng tồn đọng kéo dài có thể được Ủy ban châu Âu (EC) kiểm tra, đối chiếu.
