Đây là một trong những nội dung trọng tâm được Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu các nhà trường bổ sung khi rà soát, xây dựng, thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử tại cơ sở giáo dục thống nhất chuẩn mực ứng xử trực tiếp và trên môi trường số; lan tỏa hệ giá trị con người TPHCM “yêu nước, đoàn kết, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, sáng tạo”, nhất là trong bối cảnh thành phố mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Cụ thể, Sở GD-ĐT nêu rõ, các nội dung trọng tâm trường học cần cập nhật đưa vào Bộ quy tắc ứng xử, gồm: Tăng cường giáo dục truyền thống “tôn sư trọng đạo”, “tiên học lễ, hậu học văn”, “uống nước nhớ nguồn”; “tôn sư trọng đạo” đi đôi với việc nhà giáo tôn trọng, yêu thương người học, đề cao sự sáng tạo, trí tuệ, tinh thần dân chủ và tinh thần phản biện có văn hóa trong nhà trường; Bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em và quyền được bày tỏ ý kiến của người học, bình đẳng giới, không phân biệt đối xử, tôn trọng sự khác biệt, đời sống riêng tư và bí mật cá nhân.
Không xúc phạm, gây tổn thương, định kiến, trù dập, bạo hành, xâm hại (kể cả quấy rối, xâm hại tình dục), đe dọa hoặc thực hiện hành vi bạo lực dưới bất kỳ hình thức nào; kịp thời báo cáo, hỗ trợ và phối hợp xử lý khi phát hiện nguy cơ hoặc vụ việc liên quan; bảo mật thông tin của người bị hại và người cung cấp thông tin.
Quan tâm, hỗ trợ người học khuyết tật, người học có hoàn cảnh khó khăn, con em người lao động từ các địa phương khác đến sinh sống, học tập tại thành phố; không kỳ thị vùng miền, giọng nói, phong tục, dân tộc, tôn giáo, hoàn cảnh gia đình.
Đặc biệt, không lợi dụng vị trí công tác, hoạt động giáo dục, mối quan hệ với người học hoặc cha mẹ người học để vụ lợi; không ép buộc người học học thêm hoặc tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện; không vận động, thu các khoản đóng góp trái quy định.
Ứng xử có trách nhiệm trên môi trường số, kiểm chứng nguồn tin trước khi đăng tải, chia sẻ, không phát tán tin giả, thông tin sai sự thật, nội dung phản cảm, nội dung vi phạm pháp luật; không công kích, bôi nhọ, xúc phạm tổ chức, cá nhân. Khuyến khích tạo lập, chia sẻ nội dung giáo dục nhân văn, tích cực…
Sở GD-ĐT TPHCM đề nghị mỗi trường cần xác định từ 3 đến 5 giá trị cốt lõi thể hiện rõ nét văn hóa nghĩa tình của thành phố, chuyển hóa thành những hành vi cụ thể trong Bộ Quy tắc ứng xử. Ưu tiên các biện pháp giáo dục tích cực, nhân văn, giúp người học nhận thức và tự sửa chữa, không áp dụng biện pháp xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể.
Theo Sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục cần tổ chức rà soát Bộ Quy tắc ứng xử, nội quy, quy chế làm việc, quy chế dân chủ đang áp dụng tại đơn vị, đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành để xác định nội dung còn phù hợp, nội dung cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ. Việc rà soát cần bảo đảm không sao chép máy móc quy định chung; nội dung phải phù hợp với cấp học, loại hình cơ sở giáo dục (công lập, ngoài công lập, có yếu tố nước ngoài), đặc điểm người học, đội ngũ và điều kiện thực tế của đơn vị.
Bộ Quy tắc ứng xử mới được xây dựng cần bao quát tối thiểu các nhóm: cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, người lao động, bao gồm cả người lao động của đơn vị cung cấp dịch vụ bán trú, suất ăn, đưa đón, bảo vệ, vệ sinh làm việc tại cơ sở giáo dục, người học, phụ huynh, khách, đối tác đến làm việc. Quy định nguyên tắc ứng xử trên môi trường số áp dụng phù hợp với từng nhóm. Đối với cấp mầm non và tiểu học, Sở khuyến khích xây dựng thêm phiên bản dành cho trẻ, học sinh bằng ngôn ngữ đơn giản, có hình ảnh minh họa.
