Sau khi nghe ý kiến của doanh nghiệp cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết, có tính xây dựng và thể hiện tinh thần trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp.
Mọi phản hồi đối với kiến nghị của doanh nghiệp phải được công khai
Theo tổng hợp, hội nghị ghi nhận 53 nhóm khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của doanh nghiệp, song số kiến nghị được xử lý triệt để còn ít. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương giải quyết dứt điểm ngay những nội dung thuộc thẩm quyền và đủ căn cứ pháp lý; đối với các vấn đề liên quan cơ chế, chính sách hoặc vượt thẩm quyền phải sớm đề xuất phương án xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền.
Thủ tướng nêu rõ, mọi chủ trương, chính sách phải hướng đến xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch, bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực. Theo Thủ tướng, thể chế không còn là điểm nghẽn, nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để trở thành nền tảng kiến tạo phát triển.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương hành động với tinh thần "khẩn trương - quyết liệt - hiệu quả - không né tránh - không đùn đẩy". Kết quả phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ thông qua việc giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ, củng cố niềm tin vào môi trường đầu tư, kinh doanh.
Thủ tướng nhấn mạnh: phải chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển, từ đối thoại sang hành động quyết liệt, từ cam kết sang kết quả thực chất, cụ thể, có địa chỉ, có thời hạn; mọi kiến nghị phải được xử lý đến cùng và tất cả câu trả lời phải được công khai, kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt.
Không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn do sự chậm trễ của cơ quan quản lý
Thủ tướng yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; khẩn trương hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội trong các kỳ họp năm 2026.
Khi các bộ, ngành xử lý các vướng mắc của doanh nghiệp thì không chỉ thông báo cho doanh nghiệp mà phải gửi cho tất cả các bộ, ngành khác và 34 tỉnh, thành phố để sau này có vấn đề tương tự thì doanh nghiệp không phải gặp khó khăn với địa phương, bộ ngành khác nữa, nhằm tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức cho doanh nghiệp và chính quyền các cấp.
Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành; chủ động xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền; dứt khoát chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý, các cách hiểu khác nhau và thái độ né tránh trách nhiệm.
Thủ tướng cũng chỉ rõ, khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh; thúc đẩy hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng.
Các bộ, ngành và chủ đầu tư xử lý hoàn thuế kịp thời, thanh quyết toán vốn đầu tư công và các nghĩa vụ thanh toán của Nhà nước; không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn do sự chậm trễ của cơ quan quản lý; xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp về quy định buộc người sử dụng đất nộp khoản tiền bổ sung 3,6% mỗi năm cho khoảng thời gian Nhà nước chưa xác định được giá đất cụ thể… Trong thời gian tới, cần tập trung vào hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển và công tác thực thi.
Thủ tướng cũng cho biết, cấp có thẩm quyền và Chính phủ sẽ tiến hành theo thẩm quyền việc sắp xếp, bố trí, thay thế một số vị trí cán bộ theo kết quả làm việc.
Tại hội nghị, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho rằng, những điểm nghẽn của thể chế đang trở thành một loại chi phí vô hình nhưng rất lớn. Doanh nghiệp rơi vào tình thế nếu tuân thủ cái cũ thì vướng, mà không tuân thủ thì coi là vi phạm, vô tình rơi vào rủi ro pháp lý rất lớn. Bên cạnh đó, dòng tiền đang bị ách tắc ở nhiều khâu, đặc biệt là vấn đề hoàn thuế; một số doanh nghiệp vẫn rất khó khăn khi bị "giam" khoản thuế này, đặc biệt là thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho rằng, để đạt được tăng trưởng GDP 10% thì tỷ lệ đầu tư cần đạt là 40% GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước hiện chỉ đạt con số 36,5% (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank).
“Tích lũy trong nước sẽ không đủ. Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài", ông Nguyễn Thanh Tùng nói.
Ông đề xuất cho phép trong thời gian tới, Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng, vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao. Lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất đầu ra cao, như vậy trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
Về vấn đề huy động từ bên ngoài, NHNN đang tính toán. Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ vào cơ sở đó, căn cứ vào nhu cầu vốn của nền kinh tế, cân đối cùng với NHNN triển khai nội dung này. Đối với vấn đề cho vay ngoại tệ, NHNN đang nghiên cứu để áp dụng một số đối tượng, nếu nhập khẩu để phục vụ cho đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ.
