Thảo luận các giải pháp để gỡ điểm nghẽn, tăng tốc phát triển

Đẩy nhanh đầu tư công từ cơ sở

Thảo luận tại hội trường, ĐB Trần Thị Minh Hạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chánh Phú Hòa, cho rằng thời gian qua, thành phố đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt trong lĩnh vực đầu tư công và đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, cần quan tâm hơn đến nhu cầu đầu tư thực tế tại từng địa phương.

Theo ĐB Trần Thị Minh Hạnh, thành phố nên xem xét phân bổ vốn đầu tư công trung hạn 5 năm cho địa phương ở mức khoảng 500 tỷ đồng, đồng thời khảo sát cụ thể nhu cầu đầu tư của từng xã, phường để có cơ sở phân bổ phù hợp. Đặc biệt, các khu vực vùng ven, ngoại thành cần được quan tâm hơn về hạ tầng nhằm tạo dư địa phát triển đồng đều trong toàn thành phố.

Trong khi đó, ĐB Nguyễn Ngọc Văn, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp, nhìn nhận, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của TPHCM là rất nặng nề khi hàng loạt dự án hạ tầng, đô thị đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Trong bối cảnh Luật Đô thị đặc biệt dự kiến được ban hành và Quy hoạch TPHCM đang được hoàn thiện để trình phê duyệt trong thời gian tới, thành phố cần có những giải pháp mạnh hơn để đẩy nhanh tiến độ đầu tư công.

ĐB đề xuất rà soát hệ thống quy hoạch theo hướng giảm chồng chéo, tạo điều kiện linh hoạt hơn trong điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất và hạ tầng hiện có. Cùng với đó là rút gọn các thủ tục liên quan đến giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu và bàn giao công trình.

Một nội dung được ông Nguyễn Ngọc Văn đặc biệt nhấn mạnh là cần trao thêm quyền chủ động cho các chủ đầu tư và cho chính quyền xã, phường trong việc triển khai các công trình phục vụ nhu cầu dân sinh. Khi được phân cấp đi đôi với nguồn lực và đội ngũ chuyên môn phù hợp, địa phương sẽ xử lý công việc nhanh hơn, sát thực tế hơn.

Chia sẻ vấn đề này, Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh cho biết, năm 2026, TPHCM được giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 147.000 tỷ đồng, cao nhất cả nước. Tuy nhiên, kết quả giải ngân 6 tháng đầu năm mới đạt khoảng 22%, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Theo ông Hoàng Vũ Thảnh, một trong những nguyên nhân là quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển đổi các ban quản lý dự án sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã làm phát sinh nhiều thủ tục tiếp nhận, bàn giao. Bên cạnh đó còn có những khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng và năng lực tổ chức thực hiện ở một số đơn vị mới được giao nhiệm vụ chủ đầu tư.

Giám đốc Sở Tài chính thông tin, thành phố đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nhất là trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Thành phố cũng quán triệt nguyên tắc những đơn vị giải ngân không đạt yêu cầu sẽ bị xem xét điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng thực hiện tốt hơn.

Đáng chú ý, cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, TPHCM đã và đang dành nguồn lực rất lớn cho cơ sở. Theo ông Hoàng Vũ Thảnh, thành phố đã phân bổ hơn 85.800 tỷ đồng cho 168 xã, phường và tiếp tục chuẩn bị thêm khoảng 10.000 tỷ đồng để tăng tính chủ động cho địa phương trong đầu tư trường học, cơ sở y tế và các công trình dân sinh.

Cần lộ trình dài hơi cho chính sách miễn phí vé xe buýt

Quan tâm đến chính sách miễn phí vé xe buýt cho người dân từ tháng 7-2026, ĐB Đỗ Thị Minh Quân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bình Quới bày tỏ sự đồng tình, song cũng cho rằng khoảng thời gian áp dụng từ nay đến cuối năm 2026 là tương đối ngắn.

Dẫn kinh nghiệm từ các chương trình miễn vé trước đây, ĐB cho rằng lượng khách thường tăng mạnh trong thời gian hỗ trợ nhưng giảm đáng kể khi chính sách kết thúc. Vì vậy, để tạo chuyển biến bền vững, thành phố nên tính toán lộ trình dài hơi hơn, kéo dài từ 12-24 tháng.

ĐB Đỗ Thị Minh Quân đề xuất giai đoạn đầu có thể miễn hoàn toàn giá vé nhằm thu hút người dân trải nghiệm. Sau đó chuyển sang giai đoạn hỗ trợ từ 50-70% giá vé để duy trì thói quen sử dụng phương tiện công cộng và giảm áp lực cho ngân sách.

Trao đổi tại hội trường, Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm cho biết, chủ trương miễn phí xe buýt được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển giao thông công cộng của thành phố với nguyên tắc “kéo và đẩy”, cụ thể là kéo người dân đến với phương tiện công cộng và giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Theo ông Trần Quang Lâm, thời gian qua thành phố đã rà soát toàn bộ mạng lưới xe buýt, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và hiện có gần 70% số xe buýt sử dụng năng lượng sạch. Hệ thống thanh toán điện tử, kết nối với metro và các loại hình vận tải khác cũng đang được hoàn thiện.

Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho rằng miễn phí vé xe buýt chỉ là một trong nhiều giải pháp. Hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ, hạ tầng kết nối và sự phát triển đồng bộ của mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn, nhất là hệ thống đường sắt đô thị.

Ở lĩnh vực đất đai, Giám đốc Sở NN-MT TPHCM Nguyễn Toàn Thắng nêu rõ, thành phố đang tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, chuyển giao thêm thủ tục về cho địa phương xử lý. Ngành cũng đề xuất rút ngắn thời gian bồi thường, giải phóng mặt bằng từ 4-6 tháng nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Song song đó, thành phố tiếp tục tháo gỡ các dự án tồn đọng thông qua việc vận dụng các cơ chế đặc thù theo nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ. Sau khi xử lý được 265 dự án trước đây, thành phố đang tiếp tục đưa thêm hơn 131 dự án vào diện xem xét để khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển.

Một nội dung khác được nhiều ĐB quan tâm là chính sách đối với đội ngũ hoạt động ở khu phố, ấp. Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM Phạm Thị Thanh Hiền cho biết, thành phố đang triển khai sắp xếp lại hệ thống ấp, khu phố theo hướng tinh gọn đầu mối, dự kiến giảm hơn 2.000 đơn vị.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, thành phố xây dựng các chính sách hỗ trợ, đãi ngộ đối với lực lượng hoạt động không chuyên trách và những người trực tiếp tham gia công tác ở cơ sở. Theo bà Phạm Thị Thanh Hiền, các phương án đều được lấy ý kiến rộng rãi và nhận được sự đồng thuận rất cao từ các địa phương.