Triển khai đề án xây dựng pháp luật tập trung
Tại hội nghị, lãnh đạo Sở Tư pháp cho biết Nghị quyết số 66-NQ/TW tạo cơ sở chính trị quan trọng để TPHCM tháo gỡ những khó khăn từ thực tiễn, chuyển tư duy xây dựng pháp luật từ “không quản được thì cấm” sang xác định “pháp luật là động lực của sự phát triển”.
Tuy nhiên, tiến độ rà soát, xử lý văn bản quy phạm pháp luật trước sắp xếp đơn vị hành chính còn thấp, chưa đạt tiến độ đề ra. Hiện có 481/1.273 văn bản chưa được xử lý, chiếm 37,78%; tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị định vẫn còn do địa phương ban hành vẫn còn nhiều.
Thời gian tới, TPHCM sẽ chủ động xây dựng kế hoạch thi hành Luật Phát triển đô thị và danh mục văn bản hướng dẫn, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với luật được Quốc hội thông qua.
Thành phố cũng tiếp tục đổi mới công tác xây dựng thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật; hoàn thiện "phần mềm kiểm soát quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn TPHCM", dự kiến trong quý IV-2026; triển khai đề án xây dựng pháp luật tập trung để phục vụ việc ban hành các văn bản thi hành Luật Phát triển đô thị.
Khắc phục tâm lý sợ sai trong thực thi pháp luật
Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trần Văn Bảy đánh giá sau một năm triển khai, Kế hoạch số 63/KH-UBND đạt nhiều kết quả khá toàn diện, nhất là trong công tác xây dựng thể chế.
Nhiều kiến nghị của TPHCM đã được Trung ương tiếp thu trong quá trình xây dựng chính sách, trong đó có các giải pháp xử lý dự án tồn đọng, nhất là những dự án có kết luận thanh tra, bản án của tòa án nhưng kéo dài nhiều năm.
Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW, TPHCM cũng chủ động phối hợp các bộ, ngành xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, sau đó phát triển thành Luật Phát triển đô thị.
Đối với 838 dự án tồn đọng được thành phố rà soát, sau một năm triển khai, số dự án còn vướng mắc đã giảm khoảng một nửa.
Bên cạnh kết quả đạt được, đồng chí Trần Văn Bảy cho rằng tình trạng nợ văn bản vẫn là “căn bệnh trầm kha”; đội ngũ làm công tác pháp chế tại một số đơn vị còn hạn chế, vừa thiếu về số lượng, vừa chưa đồng đều về chất lượng. Đặc biệt, tâm lý sợ sai đang ảnh hưởng lớn đến công tác tham mưu và tổ chức thực hiện pháp luật.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy về thể chế và tư duy pháp luật, từ bỏ cách nghĩ cũ, hướng đến những sản phẩm và kết quả cụ thể. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng, thi hành pháp luật; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và nâng cao trách nhiệm.
Đối với Luật Phát triển đô thị, đồng chí Trần Văn Bảy cho biết Trung ương giao thêm nhiều thẩm quyền cho TPHCM trong việc ban hành văn bản để tổ chức thực hiện luật.
Dự kiến, thành phố phải xây dựng khoảng 165 văn bản quy phạm pháp luật, gồm nghị quyết của HĐND, quyết định của UBND và Chủ tịch UBND. Các sở, ngành phải xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tập trung hoàn thành trong thời gian sớm nhất.
Kiến tạo hành lang pháp lý bảo vệ cán bộ dám làm
Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Phạm Thành Nhân đề xuất đổi mới mô hình quản trị công vụ từ “kiểm soát hành chính” sang “quản trị kiến tạo, đồng hành”, gắn với đánh giá hiệu quả thực thi bằng hệ thống chỉ số KPI.
Các tiêu chí đánh giá gồm tiến độ soạn thảo văn bản, chất lượng báo cáo đánh giá tác động chính sách, tỷ lệ văn bản phải sửa đổi do lỗi chủ quan và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Sở Nội vụ cũng sẽ tiếp tục tham mưu triển khai Nghị định số 73/2023/NĐ-CP về khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; xây dựng quy trình minh bạch để xem xét, phê duyệt các ý tưởng mới, đột phá, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
Theo đồng chí Phạm Thành Nhân, thành phố cần kiến tạo hành lang pháp lý để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì sự phát triển chung, qua đó khắc phục tâm lý e ngại “làm nhiều, sai nhiều”.
