“Mồi lửa” từ Washington
Tại Hội nghị chuyên đề Chính sách kinh tế Jackson Hole kéo dài từ ngày 27 đến 29-8, các ngân hàng trung ương châu Âu bày tỏ quan ngại không chỉ về triển vọng lãi suất của Mỹ mà còn về khả năng Washington tiếp tục áp dụng những biện pháp bất thường, ít tham vấn đối tác.
Mối lo này bắt nguồn từ một loạt diễn biến trong vài tuần qua, trong đó có việc Bộ Tài chính Mỹ phối hợp với Nhật Bản can thiệp thị trường ngoại hối mà theo các quan chức châu Âu, không thông báo trước theo thông lệ.
Cũng tại Hội nghị chuyên đề Chính sách kinh tế Jackson Hole, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh phát tín hiệu có thể tăng lãi suất nếu lạm phát không giảm đủ nhanh, khiến thị trường nâng mạnh khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 tới.
Trái lại, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ sẽ ít nhất tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu 30 năm đã lên mức cao nhất trong 19 năm.
Washington cho biết biện pháp này nhằm cải thiện thanh khoản, nhưng giới đầu tư lo ngại đây có thể là cách gián tiếp hạ chi phí vay của Chính phủ Mỹ.
Việc Mỹ can thiệp để chặn đà mất giá của đồng yen ngày 31-7 cũng được nhìn nhận dưới góc độ rộng hơn. Đồng yen khi đó đã rơi xuống khoảng 164 yen/USD, buộc Washington và Tokyo phải hành động để ngăn một đợt bán tháo. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent sau đó cảnh báo sự hỗn loạn có thể gây bất ổn cho thị trường toàn cầu.
Niềm tin lung lay
Điểm khiến các ngân hàng trung ương châu Âu bất an không phải mục tiêu ổn định thị trường, mà là cách Washington hành động. Việc Mỹ bán EUR không báo trước khiến giới chức châu Âu lo ngại những nguyên tắc phối hợp giữa các nền kinh tế lớn đang bị nới lỏng.
Nếu các quyết định can thiệp ngày càng mang tính đơn phương, thị trường sẽ khó dự đoán phản ứng của Washington và đối mặt với một nguồn bất định mới.
Theo Reuters, vấn đề không chỉ ở tỷ giá hay trái phiếu. Khi trái phiếu kho bạc Mỹ và đồng USD là trung tâm của hệ thống tài chính quốc tế, các động thái bất thường của Washington có thể khiến các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư nghi ngờ về mức độ độc lập giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và quản lý thị trường.
Giới chức châu Âu còn lo ngại ảnh hưởng chính trị có thể lan tới các thỏa thuận hoán đổi USD của Fed. Đây là cơ chế cung cấp thanh khoản USD cho các ngân hàng trung ương lớn khi thị trường căng thẳng, giúp ngăn khủng hoảng thanh khoản lan rộng.
Tại Hội nghị chuyên đề Chính sách kinh tế Jackson Hole, ông Kevin Warsh khẳng định, Fed vẫn sẵn sàng hành động nếu lạm phát không sớm giảm về mục tiêu 2%, cho thấy kiểm soát giá cả vẫn là ưu tiên trong chính sách tiền tệ Mỹ.
Hệ thống tài chính quốc tế không chỉ vận hành bằng vốn, lãi suất hay tỷ giá mà còn dựa trên niềm tin rằng những quy tắc chung được tôn trọng. Một giao dịch không báo trước hay chương trình mua trái phiếu có thể là biện pháp đơn lẻ nhưng nếu lặp lại, chúng có thể trở thành tiền lệ mới, làm xói mòn cơ chế phối hợp quốc tế vốn giúp các thị trường vượt qua những cú sốc lớn.
Khách mời Hội nghị chuyên đề Chính sách kinh tế Jackson Hole gồm lãnh đạo các ngân hàng trung ương, quan chức hoạch định chính sách và chính phủ, bộ trưởng tài chính, chuyên gia tài chính và truyền thông từ nhiều nước. Chủ đề năm nay là “Đổi mới tài chính: Tác động đối với thanh toán và chính sách”.
