Niềm vui bên bàn cờ
Đó là không khí của lớp học cờ vua miễn phí thuộc dự án Happy Chess - Quân cờ hạnh phúc, diễn ra từ tháng 10 đến đầu tháng 12-2026 tại TPHCM. Với T. cũng như nhiều bạn bè khác, đây là lần đầu các em được làm quen với bàn cờ vua.
Mỗi buổi học là một trải nghiệm mới, từ việc nhận biết các quân cờ, ghi nhớ luật chơi đến tập suy nghĩ trước mỗi nước đi. Đồng hành với lớp học là những sinh viên, kỳ thủ, huấn luyện viên trẻ, cùng xây dựng nội dung, chuẩn bị giáo án, tổ chức và trực tiếp hướng dẫn học sinh.
Trong đội ngũ ấy, Đặng Anh Quốc (sinh năm 2004), Trưởng ban đào tạo của dự án, là một trong những thành viên gắn bó từ mùa đầu tiên. Bắt đầu luyện tập cờ vua khi mới học lớp 5, Quốc đã dành hơn 10 năm theo đuổi môn thể thao này.
Tốt nghiệp chuyên ngành cờ tại Trường Đại học Thể dục thể thao TPHCM, hiện Anh Quốc là vận động viên thi đấu cho đơn vị Tây Ninh ở các nội dung cờ vua, cờ ASEAN và cờ Makruk.
Ở tuổi 22, chàng kỳ thủ trẻ đã sở hữu nhiều thành tích tại các giải đấu trong nước và khu vực, nổi bật là Huy chương đồng Giải vô địch cờ vua các nhóm tuổi Đông Nam Á lần thứ 20. Bên cạnh việc tập luyện, thi đấu, Quốc còn dành thời gian chia sẻ kiến thức chuyên môn để những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận môn thể thao trí tuệ này một cách bài bản.
Theo Quốc, để trẻ nhỏ yêu thích cờ vua, điều quan trọng không phải là dạy thật nhiều kiến thức trong một buổi học. Các em cần được tiếp cận từ những điều đơn giản, có thời gian thực hành và tự mình khám phá. Bởi vậy, đội ngũ thầy cô giáo trẻ luôn tìm cách xây dựng theo hướng gần gũi, giúp học sinh từng bước ghi nhớ luật chơi, biết quan sát và suy nghĩ trước mỗi nước đi.
Không chỉ có cờ vua, các buổi học của Happy Chess còn hướng đến việc tạo thêm cơ hội cho trẻ em trải nghiệm nhiều môn thể thao khác. Những tình nguyện viên có chuyên môn về Zumba, bóng bàn, bóng đá, hockey… cũng được kết nối để cùng góp sức cho hoạt động của dự án.
Đây là hướng đi của TS Nguyễn Trà Giang, Phó Chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam, người khởi xướng dự án Happy Chess, theo đuổi từ năm 2023.
Nối dài hành trình sẻ chia
Là một trí thức trẻ hoạt động trong lĩnh vực thể thao, TS Nguyễn Trà Giang mong muốn đưa kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn ra khỏi phạm vi nghiên cứu, giảng dạy để đóng góp thiết thực cho cộng đồng.
TS Nguyễn Trà Giang, Phó Chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam, cho biết, dự án Happy Chess đang hướng đến việc xây dựng các câu lạc bộ cờ vua trực tuyến, sinh hoạt định kỳ hàng tuần, giúp học sinh tiếp tục được hướng dẫn, luyện tập và giao lưu sau khi kết thúc khóa học miễn phí.
Từ suy nghĩ ấy, Happy Chess trở thành nơi kết nối các sinh viên, kỳ thủ và huấn luyện viên trẻ cùng phát huy thế mạnh, mang đến cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn những hoạt động học tập, vui chơi bổ ích.
Qua 6 mùa hoạt động, những lớp học miễn phí đã đến với trẻ em ở nhiều địa phương. Nhắc lại mùa thứ 5 tại tỉnh Lâm Đồng, TS Nguyễn Trà Giang vẫn nhớ hình ảnh những học sinh dân tộc Cil háo hức làm quen với bàn cờ.
Trong số 50 em tham gia, có em phải đi bộ gần 4km đường đồi núi để đến lớp. Dù đường xa, việc đi lại vất vả, các em vẫn đều đặn đến học. Sự háo hức ấy tiếp thêm động lực để những người tổ chức tiếp tục đồng hành, đưa niềm vui học tập, chơi thể thao đến với nhiều trẻ em hơn.
Theo TS Trà Giang, cờ vua giúp trẻ rèn luyện tư duy logic, khả năng tập trung, tính kiên nhẫn và cách ứng xử trước thắng - thua. Những kỹ năng ấy không chỉ hữu ích trên bàn cờ mà còn có thể vận dụng trong học tập, cuộc sống.
Với trẻ em ít có điều kiện tham gia các hoạt động ngoại khóa, những lớp học thể thao miễn phí còn mở ra cơ hội khám phá sở thích, khả năng của bản thân.
Để niềm yêu thích ấy không dừng lại khi khóa học kết thúc, đội ngũ tình nguyện viên trẻ tiếp tục tìm cách đồng hành với các em. Vào buổi học cuối mỗi mùa, dự án tổ chức giải đấu nội bộ để học sinh vận dụng kiến thức, đồng thời giúp các huấn luyện viên đánh giá sự tiến bộ của từng em.
Hàng năm, trước thềm Giải Cờ vua Trí tuệ và yêu thương tại TPHCM, những huấn luyện viên trẻ lại trở về các mái ấm, trường tình thương để cùng học sinh ôn luyện.
Dù mỗi người còn bận rộn với việc học, công việc và những dự định riêng, những thầy cô giáo trẻ vẫn dành thời gian giữ lời hứa với các em.
Với TS Nguyễn Trà Giang, chính sự bền bỉ ấy là điều đáng trân trọng ở những người trẻ tham gia dự án, không chỉ nhiệt tình chia sẻ kiến thức trong vài buổi học mà còn có trách nhiệm với những điều mình đã bắt đầu, để các em tiếp tục được học hỏi và nuôi dưỡng niềm yêu thích cờ vua.