Đó là thông tin được TS-BS Giang Minh Nhật, Phó Khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định chia sẻ bên lề hội nghị khoa học thường niên của bệnh viện năm 2026 được tổ chức vào ngày 1-8.
Theo TS-BS Giang Minh Nhật, xơ vữa động mạch là nguyên nhân nền của nhiều bệnh lý tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ não và bệnh động mạch ngoại biên. Bệnh diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, nhưng nếu được phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, người bệnh có thể làm chậm quá trình tiến triển, giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Xơ vữa động mạch là bệnh lý mang tính hệ thống, có thể xảy ra ở động mạch vành, động mạch não cũng như các động mạch ngoại biên. Đây là nguyên nhân nền của phần lớn các trường hợp nhồi máu cơ tim và nhiều ca đột quỵ. Quá trình hình thành mảng xơ vữa không bắt đầu ở tuổi trung niên mà có thể xuất hiện từ rất sớm, ngay từ tuổi vị thành niên và tiến triển âm thầm theo thời gian.
Tuy nhiên, tốc độ phát triển sẽ tăng nhanh nếu người bệnh có các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm hoặc mang các đột biến gen liên quan. "Khi mảng xơ vữa phát triển nhanh, tuổi xuất hiện nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ cũng sẽ đến sớm hơn", TS-BS Giang Minh Nhật nhấn mạnh.
Đa số trường hợp xơ vữa động mạch không hoàn toàn "im lặng" mà vẫn có những dấu hiệu cảnh báo, tuy nhiên người bệnh thường chủ quan bỏ qua. Ở động mạch vành, triệu chứng điển hình là đau thắt ngực khi gắng sức như leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc tập thể dục. Cảm giác tức ngực thường giảm khi nghỉ ngơi nên nhiều người trẻ nhầm tưởng chỉ là đau cơ hoặc mệt thông thường.
Trong khi đó, xơ vữa động mạch não có thể biểu hiện bằng đau đầu, chóng mặt, ngất; còn xơ vữa động mạch chi dưới thường gây đau cách hồi, tức đau bắp chân khi đi bộ một quãng đường rồi giảm khi nghỉ.
Theo TS-BS Giang Minh Nhật, hiện chưa có phương pháp điều trị nội khoa nào có thể làm mất hoàn toàn mảng xơ vữa đã hình thành. Mục tiêu điều trị là ổn định mảng xơ vữa, ngăn mảng bị nứt vỡ và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt mới cần can thiệp hoặc phẫu thuật.
Trong bối cảnh người trẻ ngày càng ít vận động, ngồi nhiều, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia và thường xuyên thiếu ngủ, việc chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là giải pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Để làm chậm tiến triển của xơ vữa động mạch, cần kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Người mắc tăng huyết áp phải duy trì huyết áp ổn định; người rối loạn mỡ máu cần điều trị để đưa cholesterol xấu về mức mục tiêu; người đái tháo đường phải kiểm soát đường huyết chặt chẽ và người thừa cân, béo phì cần giảm cân. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Người trưởng thành nên tập thể dục cường độ trung bình ít nhất 150 phút mỗi tuần, tương đương khoảng 30-40 phút mỗi lần và tối thiểu 3 buổi/tuần. Đồng thời, cần bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn phù hợp với từng bệnh lý nền, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.
Hội nghị khoa học Bệnh viện Nhân dân Gia Định 2026 diễn ra trong 3 ngày, với 5 phiên tiền hội nghị, 26 phiên hội thảo khoa học chính, 7 phiên vệ tinh và hơn 220 báo cáo. Năm nay Hội nghị lần đầu tiên có chuyên đề Ghép gan, với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế đến từ Bệnh viện Severance, Đại học Yonsei, Hàn Quốc.
Phát biểu tại hội nghị, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, năm 2026 đánh dấu nhiều cột mốc phát triển quan trọng của bệnh viện. Sau khi đưa Cơ sở 2 - Chi nhánh Sài Gòn vào hoạt động, bệnh viện dự kiến đưa khối nhà điều trị nội trú 15 tầng vào sử dụng trong tháng 9 và đang chuẩn bị triển khai Cơ sở 3 với quy mô 800 giường.
