Nâng cao năng lực nghiên cứu, mở rộng hợp tác để phát triển công nghiệp bán dẫn

Ngày 17-1, tại Hà Nội, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Công nghệ và giáo dục trí tuệ mới tạo sinh (Viện IGNITE) tổ chức hội thảo khoa học "Mô hình chiến lược xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam".

Nhận diện đầy đủ các thách thức

Tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, thời gian qua, Việt Nam đã có những bước tiến ban đầu trong phát triển công nghiệp bán dẫn; từng bước hình thành đội ngũ kỹ sư thiết kế vi mạch, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và những dự án đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn. Tuy nhiên, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), khả năng phát triển sản phẩm công nghệ, quy mô doanh nghiệp trong nước và mức độ tham gia vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao vẫn còn những hạn chế, thách thức cần được nhận diện đầy đủ.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 3.jpg
Đồng chí Nguyễn Hoàng Giang phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TRẦN BÌNH

Bước vào giai đoạn triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, vấn đề cốt lõi đặt ra đối với Việt Nam là lựa chọn đúng mô hình phát triển và phân khúc ưu tiên, xây dựng năng lực R&D nội sinh gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư hạ tầng nghiên cứu và huy động hiệu quả nguồn lực quốc tế để tiến sâu vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu vật liệu, thiết kế vi mạch, phát triển chip chuyên dụng và đóng gói – kiểm thử tiên tiến. “Không chỉ thu hút đầu tư, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, mà quan trọng hơn là từng bước xây dựng năng lực R&D, làm chủ công nghệ và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu”, đồng chí Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 2.jpg
Các mục tiêu đến 2030 của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Nguồn: Viện IGNITE

Theo PGS-TS Nguyễn Ái Việt, Viện trưởng Viện IGNITE, Việt Nam không nên “quá ám ảnh” việc trở thành điểm sản xuất, lắp ráp cho các tập đoàn nước ngoài và không hình thành được năng lực công nghệ nội sinh. Đây là giai đoạn đầu trong quá trình học nghề, phải bắt đầu từ các công đoạn đơn giản nhưng cần thiết, để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng. Điều quan trọng nhất là trong quá trình đó, phải có một chiến lược hình thành công nghệ nội sinh nhờ đầu tư dài hạn vào năng lực R&D. Hai mảng này ở giai đoạn đầu là độc lập, nhưng đều là cần thiết cho bước phát triển tương lai.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 4.jpg
PGS-TS Nguyễn Ái Việt trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: TRẦN BÌNH

Trong lĩnh vực đóng gói tiên tiến, thử nghiệm và thiết kế chip chuyên dụng, Việt Nam có thể kiên trì từng bước tiến lên. Năng lực R&D sẽ là điều kiện quan trọng để Việt Nam xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế, đồng thời tiến dần lên trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Bắt đầu với nhu cầu thực tế, năng lực có sẵn

PGS-TS Nguyễn Ái Việt đề xuất mô hình “5 nhà” trong nghiên cứu, phát triển công nghệ bán dẫn ở Việt Nam: “Nhà nước – Nhà trường, viện nghiên cứu – Nhà doanh nghiệp – Nhà khoa học, công nghệ – Nhà phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo”. Đặc biệt, phải thúc đẩy các dự án hạ tầng R&D dùng chung, mô hình phòng thí nghiệm sống (Living Lab), chương trình đào tạo nhân lực và cơ chế thu hút đầu tư cụ thể tại Việt Nam.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 1.jpg
Mô hình đột phá tạo đột phá cho ngành bán dẫn Việt Nam do PGS-TS Nguyễn Ái Việt đề xuất. Nguồn: Viện IGNITE

TS Richard L.Thurston, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Great Lakes Semiconductor (Hoa Kỳ), cho rằng, Việt Nam không nên chờ đợi đến khi có nhà máy chế tạo tấm bán dẫn quy mô lớn đầu tiên, mới bắt đầu đưa các sản phẩm bán dẫn do người Việt thiết kế ra thị trường. Nếu làm vậy, Việt Nam sẽ lại tự đẩy mình vào một thất bại khác. “Hãy bắt đầu bằng một số lượng nhỏ các dự án có thể đo lường được và xuất phát từ nhu cầu thực tế, thay vì chờ đợi một nhà máy lớn trong tương lai. Chúng ta nên bắt đầu từ những dự án khả thi, phòng thí nghiệm dùng chung, đào tạo nhân lực do doanh nghiệp dẫn dắt và hợp tác quốc tế. Hãy đi từ nghiên cứu và thiết kế đến chế tạo mẫu thử, đóng gói, kiểm định chất lượng, tiếp cận khách hàng và cuối cùng là sản xuất hàng loạt”, TS Richard L.Thurston đề xuất.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 6.jpg
TS Richard L.Thurston trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: TRẦN BÌNH

Theo TS Richard L.Thurston, với nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, đội ngũ nhà khoa học, kỹ sư, nhà sản xuất và mạng lưới đối tác toàn cầu của Việt Nam có thể liên kết thành một chuỗi giá trị thống nhất. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc xuất khẩu nguyên liệu thô, xuất khẩu các thiết kế vi mạch do công ty nước ngoài tạo ra, hay lắp ráp linh kiện nhập khẩu mà phải là phát triển các thiết kế, công nghệ, giải pháp đóng gói tiên tiến đạt chuẩn do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ, xây dựng mạng lưới nhà cung cấp uy tín và tạo ra các sản phẩm thương mại mang thương hiệu Việt thành công trên thị trường.

Anh HT VN tham chuoi cong nghe ban dan toan cau 5.jpg
Các đại biểu trong nước và quốc tế dự hội thảo. Ảnh: TRẦN BÌNH

TS Richard L.Thurston cũng đề xuất Việt Nam cần thiết lập quan hệ đối tác mang tính bổ trợ với Hoa Kỳ, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Đức, Ireland và các đối tác khác trong các lĩnh vực thiết bị, thiết kế, tiếp cận năng lực sản xuất, kiểm định vật liệu, đào tạo, đầu tư và kết nối khách hàng. Trong đó, định vị sự hợp tác này trên tinh thần đôi bên cùng có lợi, chứ không phải là sự thay thế cho năng lực nội tại của Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục