Theo thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố ngày 11-3, cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 sẽ nhằm vào “sự dư thừa năng lực và sản lượng trong các ngành sản xuất” của một loạt quốc gia. Washington cho rằng các đối tác này đang duy trì năng lực sản xuất vượt xa nhu cầu tiêu dùng nội địa, dẫn đến xuất khẩu “dư thừa” sang Mỹ, gây tổn hại đến sản xuất và việc làm trong nước.
Bước đi này có thể giúp chính quyền Tổng thống Trump nâng thuế trở lại mức trước phán quyết của Tòa án Tối cao. Trước đó, ngày 20-2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết việc ông Trump sử dụng Đạo luật Quyền năng Kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) để áp thuế toàn cầu là không hợp hiến.
Cuộc điều tra theo Mục 301 được xem là quy trình pháp lý chặt chẽ hơn, tạo cơ sở để Mỹ áp đặt các mức thuế quan mới có tính bền vững hơn về mặt pháp lý, thay thế các mức thuế cũ đã bị bác bỏ.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết cuộc điều tra về các hành vi thương mại không công bằng theo Mục 301 có thể dẫn đến việc áp thuế mới đối với Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Nhật Bản, Mexico và Hàn Quốc vào mùa hè này.
Theo giới phân tích, EU là mục tiêu lớn nhất trong đợt điều tra này, đặc biệt liên quan đến thuế dịch vụ kỹ thuật số và các quy định về khí hậu, trong đó có cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).
Cùng ngày, Ủy ban châu Âu (EC) tuyên bố sẽ bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp trong khối, đồng thời bác bỏ cáo buộc về “dư thừa năng lực sản xuất mang tính cơ cấu”, khẳng định các tiêu chuẩn của EU nhằm bảo vệ môi trường và người tiêu dùng, không phải là rào cản thương mại phi lý.
EU cũng đã chuẩn bị sẵn danh mục biện pháp trả đũa nhằm vào một số mặt hàng biểu tượng của Mỹ như xe Harley-Davidson và rượu Bourbon, nếu Washington áp thuế dựa trên kết quả điều tra theo Mục 301.
