Theo hệ thống quan trắc không khí của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), lúc 11 giờ ngày 19-4, chỉ số chất lượng không khí (VN-AQI) tại Hà Nội ở mức 95, thuộc ngưỡng trung bình.
Ảnh vệ tinh mưa diện rộng lúc 10 giờ 30 phút ngày 19-4 tại khu vực Hà Nội và lân cận. Nguồn: Z.E
Cùng thời điểm, dữ liệu từ mạng quan trắc quốc tế AQICN (Air Quality Index China) ghi nhận chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Hà Nội dao động quanh mức 95 đến trên 100, tùy vị trí trạm.
Hệ thống AirVisual của IQAir (Công ty công nghệ môi trường có trụ sở tại Thụy Sĩ) ghi nhận AQI theo chuẩn Mỹ khoảng 113, với chất ô nhiễm chính là PM2.5 ở mức khoảng 40,5µg/m3.
Còn theo kết quả của hệ thống tổng hợp Aqi.in (nền tảng tổng hợp dữ liệu quan trắc không khí toàn cầu), chỉ số AQI tại Hà Nội buổi sáng đến trưa 19-4 dao động từ 82 đến 141, tức từ trung bình đến kém, có thời điểm tăng cao cục bộ.
Tổng hợp các nguồn quan trắc trong nước và quốc tế cho thấy chất lượng không khí Hà Nội dao động từ trung bình đến kém, có thời điểm xuất hiện điểm ô nhiễm cục bộ.
Theo các chuyên gia môi trường, không phải lúc nào có mưa cũng làm giảm ngay bụi mịn trong không khí. Mưa có hiệu quả rõ hơn đối với bụi thô như PM10 do dễ bị rửa trôi, nhưng PM2.5 tồn tại ở dạng hạt rất nhỏ hoặc hình thành từ các phản ứng trong khí quyển nên khó giảm nhanh trong thời gian ngắn.
Các chuyên gia cho rằng, trước khi mưa, không khí có thể đã tích tụ ô nhiễm do gió yếu và hiện tượng nghịch nhiệt vào buổi sáng. Lượng mưa trong vài giờ chưa đủ làm sạch hoàn toàn lớp không khí sát mặt đất.
Dữ liệu quan trắc cũng cho thấy ô nhiễm không khí mang tính khu vực. Theo các nghiên cứu về chất lượng không khí và mô hình lan truyền, bụi mịn PM2.5 có thể được vận chuyển theo gió từ các khu vực lân cận, bao gồm khu công nghiệp, làng nghề hoặc các đô thị khác trong vùng Bắc bộ. Vì vậy, khi nền ô nhiễm tồn tại trên diện rộng, mưa tại một địa phương không làm giảm ngay nồng độ bụi mịn.
Chỉ số AQI được tính theo trung bình giờ hoặc trung bình trượt, do đó, số liệu ghi nhận vào khoảng 10 đến 11 giờ vẫn có thể phản ánh chất lượng không khí của những giờ trước đó. Hà Nội thường xuyên nằm trong nhóm đô thị có mức ô nhiễm không khí cao trong khu vực, với các nguồn phát thải chính từ giao thông, xây dựng và hoạt động công nghiệp.
Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo SGGP về việc nhiều thời điểm Hà Nội có mưa hoặc sương nhưng các số liệu quan trắc vẫn báo mức độ ô nhiễm, các số liệu này có thực sự chính xác và đáng tin không, ông Nguyễn Xuân Hải, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định, hệ thống quan trắc tự động hiện nay đã được thiết kế để hạn chế yếu tố nhiễu do độ ẩm.
Cụ thể, hệ thống có bộ phận sưởi khí và tách ẩm trước khi phân tích mẫu. Vì vậy, theo cơ quan quản lý, số liệu bụi ghi nhận từ hệ thống quan trắc tự động “là đáng tin cậy” ngay cả trong điều kiện thời tiết có mưa hoặc độ ẩm cao.
