Chương trình được triển khai trên cơ sở Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Với thông điệp “Mỗi người một giai điệu - Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”, chương trình khuyến khích cộng đồng sáng tạo, chia sẻ những giai điệu, âm thanh và câu chuyện âm nhạc từ đời sống, phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc, thế hệ. Qua đó, góp phần hình thành nguồn dữ liệu âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa, kết nối cộng đồng sáng tạo với nghệ sĩ, chuyên gia và doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, chương trình không đơn thuần là cuộc thi âm nhạc mà còn là sáng kiến khơi dậy tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Thành công của chương trình không chỉ được đo bằng số lượng tác phẩm mà còn ở sự hưởng ứng, tham gia sáng tạo của người dân.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, mỗi người có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như ghi lại âm thanh quê nhà, chia sẻ câu hát yêu thích hoặc tự sáng tác một giai điệu, qua đó kể câu chuyện của mình bằng âm thanh.
Chương trình gồm 3 cuộc thi trên nền tảng số thanham.vn:
Đố vui Thanh âm Việt Nam: Thi trắc nghiệm trực tuyến về ca khúc, nhạc cụ dân tộc, dân ca, di sản và đời sống âm nhạc Việt Nam.
Cảm nhận Thanh âm Việt Nam: Gửi video tối đa 120 giây, chia sẻ câu chuyện, ký ức hoặc cảm nhận về giai điệu, bài hát quê hương và đời sống âm nhạc.
Sáng tạo Thanh âm Việt Nam: Khuyến khích sáng tạo từ âm nhạc, tiếng nói, nhạc cụ, dân ca và âm thanh đời sống qua các hình thức thu âm, biểu diễn, sáng tác, hòa âm, remix, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp nghệ thuật số. Không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.
Chương trình có 2 bảng xếp hạng riêng cho tác phẩm có và không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cùng 7 danh hiệu dành cho 7 nhóm sản phẩm thanh âm.
Thời gian tham gia kéo dài đến hết ngày 30-11; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 12-2026.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, Đại sứ chương trình, cho rằng người tham gia không nhất thiết phải là nghệ sĩ hay có tác phẩm hoàn chỉnh. Những âm thanh quen thuộc như lời ru của bà, tiếng rao hay âm thanh phiên chợ quê đều mang câu chuyện và dấu ấn văn hóa riêng.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chọn lời ru của mẹ để giới thiệu Việt Nam với bạn bè quốc tế, bởi đó là thanh âm chứa đựng vẻ đẹp tiếng Việt và tình mẫu tử qua nhiều thế hệ. Theo anh, kho dữ liệu và bản đồ số về âm thanh Việt Nam sẽ là nguồn chất liệu phong phú để sáng tạo các tác phẩm đương đại mang bản sắc dân tộc, đến gần hơn với giới trẻ và khán giả quốc tế.
Dịp này, Bộ VH-TT-DL cũng phát động chương trình “Hành trình tuổi trẻ gìn giữ và lan tỏa Thanh âm Việt Nam” tới các cơ sở giáo dục, đào tạo trực thuộc Bộ.
