Đây là bản cập nhật đầu tiên của báo cáo này trong khoảng 5 năm. Báo cáo gợi ý các vấn đề ưu tiên cần được chú trọng khẩn cấp gồm sự suy giảm năng suất và chất lượng gạo.
Những năm gần đây, Nhật Bản chứng kiến những đợt nắng nóng kỷ lục, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho ngành nông nghiệp nước này. Các vùng sản xuất lúa gạo chủ chốt như Tohoku và Hokuriku ghi nhận lượng mưa thấp nhất năm 2025, thấp hơn mức kỷ lục trong gần 80 năm qua. Năm 2025, một mùa đông ấm hơn và một mùa hè nắng gay gắt hơn đã thúc đẩy sự lan rộng của dịch bọ xít hôi ăn lúa khắp Nhật Bản, với 35 tỉnh thành đưa ra cảnh báo trong năm.
Nhiều cuộc khảo sát ở tỉnh Saitama, thuộc vùng Kanto trên đảo Honshu, cho thấy quần thể bọ xít sống sót qua mùa đông lớn gấp 46 lần so với năm 2024. Theo tờ Yomiuri Shimbun, sản lượng thu hoạch của một số giống lúa trên các cánh đồng đã giảm hơn 20% so với những năm trung bình.
Báo cáo này sẽ là cơ sở để chính phủ, địa phương và doanh nghiệp xây dựng chiến lược ứng phó cụ thể, từ việc nghiên cứu giống lúa chịu nhiệt đến đầu tư cơ sở hạ tầng chống hạn, điều tiết nước và hỗ trợ nông dân. Việc phát triển và áp dụng kỹ thuật nông nghiệp bền vững, như chọn giống mới chịu nhiệt hoặc áp dụng quản lý nước hợp lý, cũng đang được xem là trọng tâm để duy trì sản lượng trong điều kiện khí hậu mới.
Nhiều biện pháp đang được triển khai tại Nhật Bản để giải quyết những thách thức của biến đổi khí hậu. Đối với cây lúa, nông dân đang điều chỉnh lịch gieo trồng, cải thiện kỹ thuật canh tác và quản lý lượng nước, phân bón để giảm thiểu tác động của nhiệt độ cao. Đặc biệt, trước tình trạng nắng nóng gia tăng trong những năm gần đây, nông dân đã bón nhiều phân hơn trước khi bông lúa trổ bông vào mùa hè để giúp ngăn ngừa tổn thất chất lượng.
Việc phát triển các giống lúa chịu được nhiệt độ cao cũng đang tiến triển, với ngày càng nhiều giống lúa chịu nhiệt được áp dụng rộng rãi. Báo cáo của Bộ Môi trường Nhật Bản nêu ra một số biện pháp thích ứng, chẳng hạn như trồng giống lúa chịu nhiệt để hạn chế giảm chất lượng khi nhiệt độ tăng 20C. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ tiếp tục tăng mạnh hơn thì hiệu quả của các biện pháp này sẽ bị hạn chế.
Theo tờ Nippon, Nhật Bản đang hướng tới mục tiêu tăng cường khả năng tự cung tự cấp lương thực trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp của nước này giảm hơn 30% trong 60 năm qua. Các yếu tố dẫn đến sự suy giảm bao gồm việc chuyển đổi đất nông nghiệp thành khu dân cư hoặc khu công nghiệp và sự suy thoái của một số loại đất khiến chúng không còn được quy hoạch là đất nông nghiệp. Tình hình tại Nhật Bản cũng là lời cảnh báo đối với các nước Đông Nam Á, nơi lúa gạo là nguồn thực phẩm chính và chiếm tỷ trọng lớn trong kinh tế nông thôn.
