Theo thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai Đại hội XIV của Đảng, Đoàn Chủ tịch trân trọng ghi nhận, đánh giá cao nội dung tham luận và ý kiến phát biểu tâm huyết, trí tuệ của các đại biểu. Đoàn Chủ tịch sẽ chỉ đạo Tiểu ban Văn kiện rà soát, tiếp thu những ý kiến xác đáng để hoàn thiện các dự thảo văn kiện trình Đại hội quyết định.
Đối với những kiến nghị cụ thể, đặc thù, Đoàn Chủ tịch tổng hợp, tiếp thu, chuyển Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xem xét, cụ thể hóa trong các nghị quyết chuyên đề, chương trình hành động thực hiện nghị quyết và hoàn thiện nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Gắn kiểm tra, giám sát với kiểm soát quyền lực
Trong phiên thảo luận, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Văn Rón trình bày tham luận về vấn đề “Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”.
Đồng chí Trần Văn Rón cho biết, nhiệm kỳ XIII, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp đã kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm trên 13.600 tổ chức đảng và trên 38.000 đảng viên, giám sát gần 124.000 tổ chức đảng và trên 174.000 đảng viên. Các cơ quan chức năng đã quyết định kỷ luật và đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật trên 2.280 tổ chức đảng và trên 97.000 đảng viên vi phạm, trong đó có những đồng chí giữ cương vị cao của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo chủ chốt các địa phương, đơn vị…
Nhiệm kỳ khóa XIII đã chứng minh sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư là điểm tựa vững chắc nhất để ủy ban kiểm tra các cấp dám chạm vào những mảng tối, những pháo đài tưởng chừng bất khả xâm phạm.
Đồng chí Trần Văn Rón thông tin, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và toàn ngành kiểm tra sẽ bám sát vào Nghị quyết của Đại hội XIV, thể chế hóa thành chương trình hành động, kế hoạch để công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng tiếp tục được thực hiện có chất lượng, hiệu quả, xứng đáng là “thanh bảo kiếm của Đảng”...
Đồng chí cho rằng, công tác kiểm tra, giám sát phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy, về phương pháp, về cách thức tổ chức, phải là công cụ quan trọng, chủ yếu để giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; gắn kiểm tra, giám sát với kiểm soát quyền lực, chuyển nhanh, mạnh mẽ về trọng tâm xem xét xử lý sang phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngay từ cấp cơ sở nhằm đảm bảo đi đúng hướng, làm đúng cách, đạt hiệu quả thực chất các chủ trương, chính sách lớn của Đảng; không để khoảng trống, vùng tối mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không hướng tới được.
Chuyển sang “quản trị số” trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực
Trình bày tham luận “Tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng đề xuất một số nội dung để tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chuyển từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”, lấy công nghệ, dữ liệu làm công cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tăng cường giám sát từ đầu, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; tiến hành giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI)...
Cùng với hoàn thiện thể chế, pháp luật cần tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập. Thực tiễn cho thấy, càng công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình, càng phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có hiệu quả, không có vùng trống, không có vùng tối. Đồng chí Đặng Văn Dũng nhấn mạnh phải tăng cường và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực; lạm dụng, lợi dụng quyền lực phải bị truy cứu trách nhiệm và xử lý nghiêm minh.
Công tác chính trị tư tưởng cần đi trước mở đường, dẫn dắt
Trong phiên thảo luận, đồng chí Lại Xuân Môn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, trình bày tham luận về vấn đề “Công tác chính trị, tư tưởng trong kỷ nguyên mới”. Tham luận nêu rõ, Đảng ta luôn xác định công tác chính trị tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng. Đây là lĩnh vực trọng yếu xây dựng, bồi đắp nền tảng tư tưởng của Đảng, nền tảng chính trị của chế độ.
Theo đồng chí Lại Xuân Môn, toàn cầu hóa và sự bùng nổ của khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ số, mạng xã hội, nền tảng truyền thông số làm cho cuộc đấu tranh chính trị tư tưởng trở nên gay gắt, quyết liệt, phức tạp, không biên giới rõ ràng, khó kiểm soát, thường xuyên tác động đến tư tưởng, tâm lý dư luận xã hội trong và ngoài nước. Trong kỷ nguyên mới, công tác chính trị tư tưởng càng có vai trò đặc biệt quan trọng, phải đáp ứng yêu cầu rất cao. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng đã thể hiện rất rõ ràng, sâu sắc tầm quan trọng đặc biệt và nhiệm vụ trọng yếu của công tác chính trị tư tưởng trong giai đoạn mới.
Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, cần gắn bó chặt chẽ công tác tư tưởng với triển khai quyết liệt công cuộc kiến tạo kỷ nguyên mới. Công tác chính trị tư tưởng cần đi trước mở đường, dẫn dắt và đóng vai trò chủ công trong việc xây dựng, bồi đắp quyết tâm chính trị cao nhất, sự thống nhất về tư tưởng cao nhất, nỗ lực bền bỉ nhất, hành động quyết liệt nhất của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.
Cũng theo đồng chí Lại Xuân Môn, công tác chính trị tư tưởng phải chủ động nắm bắt nhanh, kịp thời, kiên quyết phản bác các luận điệu sai trái, phản động của các thế lực thù địch trong xã hội và trên không gian mạng, bảo vệ vững chắc trận địa chính trị tư tưởng của Đảng; truyền tải kịp thời những thông tin chính thống, chính xác, xử lý ngăn chặn thông tin giả, xấu độc, chủ động lan tỏa những thông tin tích cực về đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Chính phủ phát huy cao nhất sứ mệnh kiến tạo phát triển
Trình bày tham luận của Đảng bộ Chính phủ về vấn đề “Xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ nhân dân”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, nhìn lại 5 năm qua, tinh thần “kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ nhân dân” của Chính phủ được thể hiện rõ nét. Đây là sự tiếp nối mạch nguồn tư tưởng của Đảng và Bác Hồ kính yêu trong thời đại mới, trở thành hệ giá trị cốt lõi và sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong mọi hoạt động của Chính phủ...
Trước bối cảnh mới, Chính phủ xác định phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về tư duy, phương thức quản trị và năng lực hành động. Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên là tiếp tục đột phá trong xây dựng và hoàn thiện thể chế, giải phóng mọi nguồn lực, trọng dụng nhân tài. Đặc biệt, Chính phủ quan tâm xây dựng văn hóa liêm chính; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, lấy danh dự là điều thiêng liêng nhất, lấy văn hóa công vụ và hiệu quả phục vụ nhân dân làm giá trị cốt lõi, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết.
Cùng với đó, Chính phủ xác định củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền quốc gia, bảo đảm cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân; tiếp tục tăng cường tiềm lực cho quốc phòng, an ninh, chủ động ứng phó mọi tình huống; tiếp tục nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa; là bạn tốt, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển...
Chính phủ cũng bày tỏ quyết tâm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với sức mạnh thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp, kết tinh ý chí, khát vọng, niềm tin, trí tuệ đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới. Đại diện Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cam kết: Chính phủ tiếp tục nỗ lực hết sức mình, phát huy cao nhất sứ mệnh kiến tạo phát triển, lấy liêm chính làm nền tảng, lấy hành động quyết liệt làm cam kết và lấy phục vụ người dân là mục tiêu tối thượng.
Đích đến của mọi quyết sách là sự hài lòng của nhân dân
Thay mặt Đảng bộ Quốc hội trình bày tham luận “Nâng cao tính Đảng, tính nhân dân trong hoạt động của Quốc hội đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định, những năm qua, quá trình nỗ lực đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội chính là quá trình không ngừng nâng cao tính Đảng, làm sâu sắc tính nhân dân theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.
Thực hiện chủ trương của Đảng và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy lập pháp, với sự phối hợp, chia sẻ trách nhiệm của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, Quốc hội khóa XV đã tập trung toàn bộ công sức, nỗ lực thể chế hóa các chủ trương, quyết sách chiến lược, đột phá của Đảng để tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc, từng bước kiến tạo thể chế phát triển với trọng tâm phục vụ cho cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy và thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số…
Bên cạnh đó, hoạt động giám sát tập trung vào những vấn đề bức xúc của cuộc sống, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thúc đẩy việc thực thi Hiến pháp và pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
Đồng chí Nguyễn Thị Thanh nêu rõ: Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước có nhiều đổi mới, phúc đáp ngày càng tốt hơn yêu cầu của tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trong quy trình lập pháp, Quốc hội đặc biệt coi trọng việc lấy ý kiến nhân dân, lắng nghe phản biện xã hội.
Diễn đàn Quốc hội là nơi trăn trở về những tác động đến quyền con người, quyền công dân, về tính khả thi và sức sống của từng quy phạm. Tinh thần “Quốc hội họp mỗi khi đất nước cần, nhân dân cần”, chuẩn bị từ sớm, từ xa là bước phát triển rõ rệt về tính Đảng, tính nhân dân của Quốc hội khóa XV.
Tăng cường cơ chế thực hành dân chủ
Cũng tại phiên thảo luận, đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thay mặt Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương, trình bày tham luận với chủ đề “Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc - Nền tảng và động lực quan trọng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.
Theo đồng chí Hà Thị Nga, đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của tri thức, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng với những cơ hội, thách thức đan xen. Việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trở thành nhân tố mang ý nghĩa chiến lược, là động lực quan trọng để đất nước vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội, phát triển bền vững.
Để phát huy sức mạnh đó, MTTQ Việt Nam đề nghị tăng cường cơ chế thực hành dân chủ, minh bạch, bảo đảm nhân dân tham gia ý kiến, giám sát và phản biện xã hội thực chất; đồng thời yêu cầu các cấp chính quyền và tổ chức chính trị - xã hội thực hiện trách nhiệm giải trình rõ ràng đối với kiến nghị của nhân dân. Khi đó, đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng, thúc đẩy đất nước phát triển và vững vàng trước những biến động mang tính toàn cầu…
