Theo các chuyên gia, doanh nghiệp tham dự tọa đàm, đề án cần có tầm nhìn dài hạn, phát huy lợi thế sau sáp nhập để đưa TPHCM trở thành trung tâm năng lượng mang tầm khu vực.
Đại diện Tổng Công ty CP Kỹ thuật dịch vụ Dầu khí Việt Nam (PTSC) cho rằng, Việt Nam cần sớm xây dựng trung tâm công nghiệp điện gió và năng lượng tái tạo cấp quốc gia, tương tự các mô hình thành công tại Cuxhaven (Đức) và Sơn Đông (Trung Quốc).
Theo PTSC, khi trung tâm được hình thành sẽ tạo hàng chục nghìn việc làm kỹ thuật cao, phát triển chuỗi cung ứng với hàng trăm doanh nghiệp trong nước, đồng thời đóng góp khoảng 2 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế địa phương, góp phần giảm nhập siêu và thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Minh chứng là dự án gia công 33 chân đế điện gió ngoài khơi cho đối tác Đài Loan (Trung Quốc) mới đây đã mang về khoảng 400 triệu USD và tạo việc làm cho hơn 3.000 lao động trong gần hai năm.
Đề án tập trung vào các khu vực có lợi thế nổi trội về năng lượng, dầu khí, LNG, điện khí, lọc hóa dầu, cảng biển, logistics, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng tái tạo.
Các khu vực nghiên cứu trọng điểm gồm: Long Sơn; Phú Mỹ; Cái Mép - Thị Vải; Sao Mai - Bến Đình; Rạch Dừa; các khu công nghiệp, khu cảng, khu logistics, kho cảng LNG, khu vực điện khí, lọc hóa dầu, hóa chất, năng lượng tái tạo và các khu vực có khả năng mở rộng liên quan.
Đề án cũng xác định nghiên cứu liên kết với các địa phương trong vùng Đông Nam bộ, Tây Nam bộ, Nam Trung bộ và các địa phương ven biển, hải đảo có liên quan đến chuỗi cung ứng năng lượng, thị trường tiêu thụ, logistics, điện gió ngoài khơi, xuất khẩu năng lượng xanh và dịch vụ kỹ thuật.
Ông Trần Hồ Bắc, Tổng Giám đốc PTSC, đề xuất thành phố cần xác định mục tiêu cạnh tranh ở tầm khu vực và quốc tế. Hiện PTSC đang triển khai dự án tại hơn 14 quốc gia, vùng lãnh thổ và hướng tới xuất khẩu điện gió ngoài khơi sang Singapore, Malaysia. Trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực cũng phát triển các trung tâm năng lượng tương tự, Việt Nam cần đi sớm để tạo lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, cùng với cơ chế chính sách, bài toán cấp bách là đào tạo đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề trong các lĩnh vực điện, cơ khí, tự động hóa, hàn chất lượng cao...
Trong khi đó, ông Lê Việt Cường, Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công thương), đề nghị đề án cần làm rõ vai trò của TPHCM trong chuỗi giá trị công nghiệp năng lượng quốc gia, xác định chức năng của từng phân khu và cơ chế điều phối thống nhất. Theo ông, cần có một chương riêng đánh giá lợi thế của TPHCM, lựa chọn các lĩnh vực ưu tiên để đầu tư, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Giám đốc Sở Công thương TPHCM Bùi Tá Hoàng Vũ, cho biết thành phố sau sáp nhập có nhiều lợi thế về công nghiệp, cảng biển và dịch vụ, nhưng cũng chịu áp lực rất lớn về nhu cầu năng lượng. Thành phố sẽ tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện đề án, hướng tới xây dựng trung tâm công nghiệp năng lượng không chỉ phục vụ TPHCM mà còn trở thành đầu mối cung ứng dịch vụ năng lượng cho cả nước và khu vực.
Đề án được nghiên cứu theo ba giai đoạn:
Giai đoạn đến năm 2030: Tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý, quy hoạch, cơ chế chính sách, bộ tiêu chí, cơ sở dữ liệu, hạ tầng dùng chung và triển khai các dự án động lực có khả năng thực hiện sớm.
Giai đoạn 2031-2035 mở rộng và hoàn thiện hệ sinh thái, tập trung phát triển các phân khu công nghiệp năng lượng, mở rộng chuỗi LNG - điện khí - lọc hóa dầu - hóa chất - vật liệu mới, hình thành chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi, phát triển logistics năng lượng, thu hút nhà đầu tư chiến lược và tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Tầm nhìn đến năm 2045 là giai đoạn phát triển TPHCM trở thành Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia có tầm ảnh hưởng khu vực, tích hợp năng lượng truyền thống và năng lượng mới, công nghiệp xanh, dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao, logistics năng lượng quốc tế và các ngành công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao.
