Bánh phồng tôm Cà Mau hấp dẫn ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Miếng bánh vuông vức, màu đỏ hồng tự nhiên vì chứa nhiều thịt tôm. Khi được các bà nội trợ chiên lên, bánh nở phồng đẹp mắt, vàng ruộm và tỏa mùi thơm đặc vị! Cắn một miếng nghe “rộp” giòn tan, vị ngọt của tôm lan dần nơi đầu lưỡi, hòa cùng chút cay nhẹ của tiêu hay ớt và mùi thơm thoang thoảng của hành lá. Cái vị ấy mộc mạc nhưng sâu, ăn rồi dễ nhớ!
Cái ngon của bánh phồng tôm Cà Mau bắt đầu từ nguyên liệu. Đất Mũi nổi tiếng với hệ sinh thái ngập mặn ven biển độc đáo, bao gồm các khu vực nước lợ, mặn và rừng ngập mặn rất thích hợp cho tôm đất, tôm bạc, tôm sú phát triển tự nhiên. Những con tôm sống dưới tán rừng đước có thịt chắc, thơm và vị ngọt thanh rất đặc trưng. Tôm mới bắt lên được sơ chế ngay để giữ độ ngọt, lấy phần thịt đem xay nhuyễn cùng bột năng, trứng gà, hành lá, tiêu và các loại gia vị… Đơn giản vậy thôi, nhưng để làm ra chiếc bánh ngon đúng vị xứ biển lại là cả một sự khéo léo, kỳ công, tỷ mẫn và cách thức khác nhau của mỗi nhà.
Tỷ lệ tôm trong bánh phải đủ liều lượng thì bánh mới đậm vị. Bột phải vừa tay để khi chiên, bánh nở đẹp mà không bị cứng. Gia vị cũng phải hòa quyện vừa đủ để giữ nguyên mùi thơm tự nhiên của tôm biển. Chính vì có hàm lượng tôm nhiều nên bánh phồng tôm Cà Mau thường có màu đỏ đậm hơn những nơi khác.
Sau khi các tay thợ trộn bột xong, bánh được đem đi tráng rồi phơi lên sào tre, khi khô thì đem cắt thành từng miếng vuông vừa ăn. Công đoạn quan trọng tiếp theo là phơi nắng. Người miền biển thường nói vui rằng bánh muốn ngon phải “ăn đặn nắng”. Cái nắng vùng Đất Mũi giúp bánh khô đều, giữ được độ thơm và khi chiên sẽ nở rất đẹp.
Từ món ăn dân dã, bánh phồng tôm nay đã trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu của Cà Mau. Nhiều cơ sở sản xuất ở Năm Căn, Hàng Vịnh, Quách Phẩm, Đầm Dơi… đã đầu tư thêm máy sấy, máy cắt hiện đại để nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhờ nghề làm bánh phồng tôm, đời sống của nhiều hộ dân ven biển dần khấm khá hơn, có thêm nguồn thu nhập ổn định từ nghề truyền thống của quê mình.
Ở nhiều nhà hàng lớn tại các đô thị, giờ đây bánh phồng tôm thường được dùng như món khai vị ăn kèm gỏi hay salad. Nhưng với người dân Cà Mau, bánh phồng tôm còn hơn cả một món ăn chơi. Nó là hương vị của cố thổ đối với những người xa quê như tôi, là mùi thơm của những căn bếp xóm làng luôn đỏ lửa mỗi chiều ráng đổ bên dòng sông nước mặn mòi phù sa. Và hơn hết, bánh phồng tôm còn như một lời mời mộc mạc gửi tới du khách khắp bốn phương: hãy về Cà Mau để tận mắt thấy cách người dân xứ Đất Mũi biết làm giàu từ sản vật thiên nhiên ban tặng, bằng khối óc, sự cần mẫn và đôi bàn tay khéo léo được gìn giữ qua bao thế hệ.
