Giảm tranh chấp, chuẩn hóa quản lý vận hành nhà chung cư

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về tình hình quản lý vận hành nhà chung cư hiện nay trên địa bàn TPHCM?

Ông NGUYỄN TIẾN DŨNG: Từ năm 2006 đến nay, nhà nước đã có nhiều quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư. Thế nhưng, vẫn chưa hình thành một ngành nghề chuyên biệt mà chỉ được điều chỉnh bởi Luật Nhà ở. Tình hình quản lý, vận hành nhà chung cư hiện nay vẫn xảy ra những tranh chấp giữa một số chủ sở hữu và các thành phần quản lý chung cư. Các tranh chấp phát sinh từ mâu thuẫn về lối sống văn hóa cộng đồng chưa hình thành thói quen cho cư dân; những cam kết tiện ích khi mua căn hộ không giống như lúc thừa hưởng… Dù ở thời điểm hiện tại những vấn đề này đều có hành lang pháp lý để điều chỉnh phù hợp, nhưng vẫn còn không ít vấn đề phát sinh mà pháp luật chưa điều chỉnh so với thực tế.

TPHCM là một trong những địa phương có số lượng chung cư nhiều nhất và việc thành lập HCMO là một điều cần thiết. HCMO sẽ hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thực thi chính sách; đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của cả đơn vị vận hành lẫn cư dân, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Ông có thể phân tích rõ hơn về cơ chế hoạt động cùng nhân sự sẽ được tổ chức của HCMO trong thời gian tới?

Việc thành lập HCMO được xem là một nhu cầu thiết yếu, xuất phát từ các lý do thực tiễn. Trong đó, có thực trạng nhiều tranh chấp giữa cư dân với ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành chung cư. Hiệp hội sẽ đóng vai trò là tổ chức trung gian hỗ trợ hòa giải, giúp giảm thiểu khiếu nại lên các cơ quan nhà nước; nâng cao tính chuyên nghiệp vì việc vận hành tòa nhà đòi hỏi chuyên môn cao như kỹ thuật, bảo trì, an ninh, vệ sinh... Cùng với đó, HCMO sẽ là cầu nối để các doanh nghiệp phản ánh nguyện vọng, đóng góp ý kiến hoàn thiện chính sách pháp luật với nhà nước; xây dựng văn hóa chung cư, góp phần tạo lập nếp sống văn minh, an toàn cho người sử dụng nhà chung cư tại đô thị lớn như TPHCM.

HCMO có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, tự bảo đảm kinh phí, trụ sở và phương tiện hoạt động. Hiệp hội có vai trò quy tụ các doanh nghiệp, chủ đầu tư để chia sẻ kinh nghiệm, chuẩn hóa quy trình vận hành và đặc biệt là tham gia hòa giải các tranh chấp phát sinh. Hiệp hội sẽ hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc thực thi chính sách và bảo vệ quyền lợi chính đáng của cả đơn vị vận hành lẫn cư dân.

Dự kiến trong tháng 3-2026 sẽ tổ chức đại hội lần đầu để bầu Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Chủ tịch và các Phó Chủ tịch HCMO.

Một trong những vấn đề nhức nhối trong vận hành chung cư hiện nay là mâu thuẫn giữa cư dân và ban quản lý hoặc giữa cư dân với nhau hay việc “đòi” sổ hồng… Vậy HCMO có vai trò như thế nào để bảo đảm quyền lợi cho các bên liên quan, thưa ông?

Tất cả các vấn đề phát sinh từ thực tiễn cuộc sống chung cư bao gồm các mâu thuẫn, vướng mắc nêu trên đều là trong phạm vi hoạt động của hiệp hội. Hiệp hội nhận thấy rằng đây là trách nhiệm của mình và bằng kinh nghiệm hiểu biết pháp luật, các thành viên của hiệp hội sẽ hướng dẫn hỗ trợ cư dân trong việc “đòi” quyền lợi.

Ngoài ra, từ những tình huống thực tế phát sinh mà pháp luật chưa điều chỉnh, hiệp hội sẽ tổng hợp lại và có đề xuất kiến nghị cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung. Với việc giải quyết những vấn đề liên quan đến sở hữu chung, sở hữu riêng hay việc cấp sổ hồng chủ yếu phụ thuộc vào vai trò của chủ đầu tư, chủ sở hữu và cơ quan quản lý nhà nước, ngoài thẩm quyền giải quyết của hiệp hội. Tuy nhiên, những mâu thuẫn này ảnh hướng đến chất lượng sống của người dân, môi trường sống của cộng đồng cư dân, hiệp hội sẽ tham gia một phần như chia sẻ những kinh nghiệm, cung cấp thông tin để các bên tìm được tiếng nói chung.

Thưa ông, bên cạnh việc hỗ trợ cư dân và đơn vị vận hành nhà chung cư thì HCMO sẽ có nhiệm vụ tham mưu, định hướng mục tiêu phát triển đô thị bền vững như thế nào?

Ngoài việc bảo đảm quyền lợi cho cư dân khi bị ảnh hưởng đến cuộc sống, hiệp hội còn có trách nhiệm theo dõi những tác động, quá trình vận hành chung cư được bảo trì, duy tu bảo dưỡng có đúng quy định. Ở góc độ của hiệp hội, chúng tôi sẽ hướng dẫn công tác quản lý vận hành sau khi chủ đầu tư đảm bảo chuẩn mực đúng quy trình không để xảy ra những hiểm họa ảnh hướng đến trực tiếp của người dân. Việc này sẽ giúp cơ quan nhà nước giảm áp lực giải quyết vấn đề phát sinh, đảm bảo tất cả thực hiện theo đúng quy định. Bên cạnh đó, từ những vụ việc thực tế hiệp hội sẽ nghiên cứu và đề xuất đến cơ quan quản lý sửa đổi những quy định để phù hợp hơn.