Đổi mới thi cử cứ mãi loay hoay

Có vô vàn góp ý về công tác đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi vào đại học (ĐH) nhưng tình hình vẫn chưa hề lắng dịu, thậm chí còn kịch phát sau vụ dùng xe cứu thương để chạy đăng ký nguyện vọng và bùng lên chuyện gian lận nâng điểm vô tội vạ cho thí sinh ở một số địa phương.  

Có thể nói, nguyên nhân chưa giải được vấn nạn tiêu cực thi cử trong giáo dục là từ “căn bệnh thành tích” của ngành giáo dục, cùng sự thiếu trung thực diễn ra ở việc đo lường và đánh giá năng lực của người học còn thiếu khách quan. Hiện tượng ngồi nhầm lớp, thiếu nghiêm túc trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT ở một số địa phương, chuyện mua bán điểm, học thêm - dạy thêm tràn lan, cứ diễn ra mãi thành quen, như là chuyện bình thường. Đã có thời gian, ngành giáo dục quyết tâm chống tiêu cực trong thi cử rất quyết liệt, và bộ mặt thật của giáo dục phổ thông mới lộ ra với tỷ lệ tốt nghiệp thấp giật mình. Nhưng nói thẳng là những năm gần đây, quyết tâm đổi mới thi cử đã vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của khá nhiều địa phương vì ảnh hưởng xấu đến thành tích trong thực hiện nhiệm vụ. 

Đối với việc tuyển sinh vào ĐH, từ sáng kiến bộ đề mẫu, tổ chức thi tại trường, việc luyện thi vào ĐH trở thành ngành kinh tế béo bở. Rồi tiến đến “3 chung - chung đợt, chung đề, chung kết quả” thực hiện được một số năm, thì chiếc áo tỏ ra quá chật, do tính thiếu linh hoạt mềm dẻo của việc lựa chọn môn thi phù hợp ngành đào tạo cũng như hạn chế quyền tự chủ của trường ĐH. Đến năm 2015, thi THPT quốc gia với 2 mục tiêu: xét tốt nghiệp THPT và dùng kết quả xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Tuy nhiên, từ năm 2015 đến nay năm nào cũng có vấn đề. Hết vỡ trận công bố điểm đến thay đổi đăng ký nguyện vọng làm thí sinh ảo quá lớn khiến đăng ký nguyện vọng như chơi “chứng khoán” may rủi, thí sinh 30 điểm vẫn trượt ĐH. Tuy nhiên, từ khi các địa phương giành quyền tổ chức coi thi, chấm thi… đã thấy được nguy cơ và mầm mống gian lận, nhưng rất tiếc những cảnh báo của các chuyên gia không được cơ quan quản lý giáo dục cầu thị. Và hậu quả là đến năm 2018, việc gian lận khủng khiếp đã bùng phát với cường độ, sự táo tợn lớn chưa từng có trong lịch sử thi cử của cả nước. 

Ngoài nguyên nhân thiếu trung thực trong giáo dục, cũng phải nói đến nguyên nhân hàng đầu là cơ quan thiết kế chính sách thi cử chưa có nghiên cứu bài bản để xây dựng chính sách, chiến lược và kế hoạch thi cử dài hơi hơn. Cục Khảo thí và Kiểm định (nay là Cục Quản lý chất lượng) được thành lập từ đầu những năm 2000, nhưng đến nay vẫn chưa có được “kho” các chuyên gia khảo thí và định hướng tổ chức một cơ quan khảo thí độc lập. Ngay cả các đề án gửi giảng viên đi nước ngoài có lẽ cũng ít chú ý đến việc đào tạo chuyên gia trong lĩnh vực này. Vì thế, những chính sách và kỹ thuật khảo thí độc lập vẫn còn bỏ ngỏ. Phổ điểm kết quả thi trắc nghiệm cho thấy các đề thi chưa đảm bảo được yêu cầu của một đề trắc nghiệm, các đề thi chưa được thử nghiệm, chuẩn hóa trên một phổ đủ lớn để đảm bảo độ tin cậy của đề thi. Đề thi chưa chuẩn nên cơ quan quản lý cũng không biết (hoặc không thiết dùng kết quả trắc nghiệm để phân tích chính sách phát triển giáo dục ở các vùng miền khác nhau, còn đầu tư và ràng buộc trách nhiệm địa phương đối với chất lượng giáo dục của mình). 

Để tháo gỡ bài toán thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển vào ĐH, Bộ GD-ĐT cần sớm xây dựng chính sách hình thành các trung tâm khảo thí độc lập. Trong bối cảnh dân số đông, xu hướng phân cấp cho địa phương và tự chủ giáo dục ĐH, nên giao cho địa phương tổ chức thi theo ngân hàng đề thi chuẩn. Địa phương chịu trách nhiệm chính đảm bảo chất lượng giáo dục, còn trường ĐH có thể lấy kết quả của kỳ thi ấy hoặc tổ chức riêng theo đề thi chuẩn và kết hợp với hình thức tuyển khác cho phù hợp ngành học. Hiện đang có khuynh hướng một số trường tổ chức thi đánh giá năng lực, nhưng dư luận băn khoăn về chiêu thức thu hút thí sinh vào học bằng mọi giá. Bộ GD-ĐT cũng cần kiểm soát chỗ này. Để có một ngân hàng đề thi chuẩn rất cần thời gian từ 3 - 5 năm với đội ngũ chuyên gia khảo thí được đào tạo tốt, chứ không thể thử nghiệm chuẩn hóa đề trên quy mô hẹp, sau lại lấy đề đó ra thi chính thức, thì rất dễ bị lộ. 

Việc đổi mới kỳ thi ĐH rất khó giải quyết được vấn đề của chính nó mà rất cần sự tham gia của toàn xã hội, và đặc biệt có giải pháp kiểm soát chất lượng thi kiểm tra đánh giá ở trường ĐH để sàng lọc có hiệu quả những thí sinh không đủ năng lực học tập, chuyển sang học nghề sớm hơn. Việc tuyển sinh của các trường nếu bị tác động bởi chuyện “cơm áo, gạo tiền” cho nhà trường càng đẩy Bộ GD-ĐT đứng trước thách thức về đổi mới tuyển sinh và trách nhiệm chính trị của chất lượng nguồn nhân lực ĐH. Vì thế, bộ cần đề xuất các sáng kiến mang tính đồng bộ và hệ thống về cơ chế đảm bảo môi trường giáo dục ĐH trong sạch, không có chuyện mua bằng bán điểm, và Bộ GD-ĐT phải là cơ quan “sạch” đầu tiên.

Bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin cùng chuyên mục

Bước chạy đà tích cực

Bước chạy đà tích cực

TPHCM đã có bước chạy đà khá tốt trong quý 1-2025 với mức tăng trưởng 7,51%, cao nhất từ năm 2020 đến nay và là địa phương có sự khởi đầu tốt hơn so với các thành phố lớn trong cả nước và vùng Đông Nam bộ. Nguồn lực tích lũy của năm 2024, nhất là các tháng cuối năm là một lợi thế.

Khi khu vực công áp dụng KPI

Khi khu vực công áp dụng KPI

Khi sáp nhập tỉnh và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp cơ sở, không tổ chức cấp huyện) theo chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, hệ thống chính quyền địa phương mới sẽ vận hành trên địa bàn rộng lớn hơn; người đứng đầu chính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương điều hành nhiều đơn vị sở, ban ngành và cấp cơ sở hơn.

Thực lòng gỡ khó cho doanh nghiệp

Thực lòng gỡ khó cho doanh nghiệp

Buổi đối thoại giữa các doanh nghiệp Hàn Quốc, trong đó có các nhà đầu tư, tập đoàn lớn, với lãnh đạo TPHCM mới đây đã để lại trong lòng người tham dự nhiều ấn tượng bởi sự sẻ chia, thẳng thắn chỉ ra những “điểm nghẽn” cụ thể để cùng tháo gỡ. Đặc biệt hơn là sự trăn trở của lãnh đạo thành phố với mong muốn đồng hành cùng doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Sáp nhập đi kèm với cắt giảm thủ tục hành chính

Sáp nhập đi kèm với cắt giảm thủ tục hành chính

​​​​​​Sáp nhập tỉnh, không tổ chức cấp huyện là một bước đi cần thiết trong công cuộc cải cách nhằm mục đích tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước và kiến tạo không gian phát triển mới. 

Lấp khoảng trống phim lịch sử

Lấp khoảng trống phim lịch sử

Ngày 4-4, dự án phim "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" sẽ ra mắt khán giả. Không chỉ là tác phẩm chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bộ phim của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên còn được kỳ vọng góp phần lấp khoảng trống trong dòng phim lịch sử, vốn khan hiếm nhiều năm qua.

Đầu tư trọng điểm trong thể thao

Đầu tư trọng điểm trong thể thao

Cục TDTT Việt Nam nhận định, thể thao Việt Nam đang thiếu một chương trình cấp quốc gia về đào tạo vận động viên trong các môn thể thao trọng điểm. Nhìn ra thế giới, nhiều quốc gia có hẳn một chương trình đầu tư cho VĐV tham gia tranh tài tại các đấu trường như Olympic và Asiad, từ đó nước bạn thu về nhiều thành tích.

Khuyến sinh vì sự phát triển bền vững

Khuyến sinh vì sự phát triển bền vững

Theo hướng dẫn mới của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, từ ngày 20-3, đảng viên sinh con thứ 3 trở lên sẽ không bị xử lý kỷ luật Đảng. Đây là một thay đổi mang tính đột phá, mở đường cho những chính sách khuyến khích dân số sâu rộng hơn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh mức sinh giảm và dân số già hóa nhanh.

Thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân phát triển xứng tầm

Thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân phát triển xứng tầm

Ngày 25-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị 10/CT-TTg về thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Người đứng đầu Chính phủ cho rằng, khu vực doanh nghiệp này có thể và cần phải gia tăng về số lượng, chất lượng, quy mô cũng như đóng góp vào nền kinh tế. Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu phấn đấu có thêm ít nhất 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2030.

Tận dụng tối đa cơ hội thu hút FDI

Tận dụng tối đa cơ hội thu hút FDI

Tháng 3, Việt Nam đón tiếp 2 đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ, với hơn 60 thương hiệu lớn. Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC), ông Ted Osius, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, cho biết đây là phái đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ lớn nhất từng đến Việt Nam. Phái đoàn bao gồm các tập đoàn lớn như Apple, Boeing, Intel, Coca-Cola, Nike, Amazon, Bell Textron, Excelerate Energy…

Trị sốt đất để dồn sức cho tăng trưởng

Trị sốt đất để dồn sức cho tăng trưởng

Thật phi lý khi vừa qua những thông tin đồn sốt đất đã bùng lên với lý do sáp nhập tỉnh thành, cho dù thực tế chẳng ăn nhập gì với nhau. Mục đích sáp nhập nhằm tinh gọn bộ máy, tiết giảm chi phí để dành nguồn lực phát triển kinh tế chứ không phải hướng đến phát triển bất động sản (BĐS). Nếu không trị được sốt đất sẽ dẫn đến nền kinh tế méo mó, nguồn lực lại tiếp tục “chôn” vào đất.

Tăng cường kiểm soát giao dịch tiền mặt

Tăng cường kiểm soát giao dịch tiền mặt

Trong vụ án Tập đoàn Phúc Sơn, Nguyễn Văn Hậu (tức Hậu “pháo”) - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sơn, đã đưa hối lộ lên đến 132 tỷ đồng (72,5 tỷ đồng và khoảng 2,6 triệu USD). Trước đó, dư luận cũng từng rúng động về số tiền hối lộ khủng trong các vụ án lớn như: Chuyến bay giải cứu, Cục Đăng kiểm Việt Nam… Trong đó, có những bị cáo cũng nhận hàng chục tỷ đồng như: Tô Anh Dũng (cựu Thứ trưởng Bộ Ngoại giao) 21,5 tỷ đồng; Phạm Trung Kiên (cựu Thư ký Thứ trưởng Bộ Y tế) hơn 42,6 tỷ đồng…

Tư duy mới cho tác phẩm đặt hàng

Tư duy mới cho tác phẩm đặt hàng

MV Bắc Bling của Hòa Minzy đạt hơn 77 triệu lượt xem sau 20 ngày phát hành, đứng tốp 1 Trending YouTube Việt Nam liên tục gần 2 tuần lễ. Đây là thành công của một sản phẩm âm nhạc, minh chứng cho cách một tác phẩm có thể khơi dậy niềm tự hào văn hóa dân tộc mà không cần những khẩu hiệu cứng nhắc.

Chuyển đổi số để nâng chất thể thao Việt Nam

Chuyển đổi số để nâng chất thể thao Việt Nam

Ngành thể thao quyết tâm chuyển đổi số ở thời điểm này là hợp lý, nhưng rất cần sự quyết liệt trong thời gian tới, nhất là trong bối cảnh thể thao Việt Nam đang đối diện với cuộc “khủng khoảng” tuyến kế thừa và yêu cầu tinh gọn bộ máy vận hành.

Gỡ “cục máu đông” để kinh tế tư nhân phát triển

Gỡ “cục máu đông” để kinh tế tư nhân phát triển

Trong các buổi làm việc với sở ngành, địa phương gần đây, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đã chỉ đạo về giải pháp gỡ “cục máu đông” đối với 571 công trình, dự án đang ứ đọng. Đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, việc giải quyết công việc phải tới tận cùng, thay vì chỉ đạo nhiều mà không theo đuổi tới nơi, tới chốn.

Thời cơ thuận lợi cho khu thương mại tự do

Thời cơ thuận lợi cho khu thương mại tự do

Tỉnh Vĩnh Phúc là địa phương mới nhất đề xuất thành lập khu thương mại tự do và đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận về mặt nguyên tắc. Đi đầu trong cả nước về hình thái kinh tế này, tháng 12-2024, TP Đà Nẵng đã trình đề án lên Chính phủ, trong đó dự kiến diện tích thành lập khu thương mại tự do hơn 2.317ha, gồm 10 vị trí không liền kề, gắn kết với cảng Liên Chiểu và Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.

Tháo gỡ những “nút thắt” thủ tục

Tháo gỡ những “nút thắt” thủ tục

Tháng 3 có thể được xem là “tháng của nút giao” khi cùng lúc các công đoạn cuối cùng của nút giao Mỹ Thủy (giai đoạn 3) được khởi công; dự án nút giao An Phú với quy mô, tính năng hiện đại bậc nhất TPHCM tăng tốc để về đích. Hai nút giao này sẽ là giải pháp tối ưu để giảm tải cho giao thông khu vực cảng Cát Lái.

“Chắc chân” thị trường nội địa

“Chắc chân” thị trường nội địa

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang, chính sách thuế quan khắt khe ở các thị trường xuất khẩu chủ lực như Mỹ, EU gây áp lực lớn lên nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam thì việc doanh nghiệp quay lại chiếm lĩnh thị trường nội địa đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là cơ hội gia tăng nội lực doanh nghiệp mà còn tiến tới hình thành nền tảng phát triển bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.

Ly trà sữa và “đường lưỡi bò” phi pháp

Ly trà sữa và “đường lưỡi bò” phi pháp

Ngày 14-3-2025, cộng đồng mạng Việt Nam đã phát hiện ứng dụng của thương hiệu trà sữa Chagee hiển thị hình ảnh bản đồ chứa “đường lưỡi bò” phi pháp, vi phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Sự việc này nhanh chóng gây ra làn sóng phẫn nộ, với hàng ngàn lượt thả biểu tượng phẫn nộ và bình luận chỉ trích trên fanpage chính thức của Chagee Việt Nam.

Hành trình kết nối

Hành trình kết nối

Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã chọn sân Gò Đậu (Bình Dương) tổ chức 1 trận giao hữu và 1 trận thuộc vòng loại Asian Cup 2027 trong tháng 3 của đội tuyển bóng đá Việt Nam.