Theo tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, dự thảo gồm 4 chương, 30 điều, giảm 22 điều so với luật hiện hành. Một nội dung đáng chú ý là siết điều kiện đối với người nhận con nuôi.
Dự thảo đề xuất thay quy định cấm người “chưa được xóa án tích” bằng cấm người “đã từng bị kết án” đối với một số nhóm tội nghiêm trọng như xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; loạn luân; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi phạm pháp; và các tội về ma túy.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định trẻ được nhận làm con nuôi phải là trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trừ trường hợp trong phạm vi gia đình để tôn trọng quyền sống cùng cha mẹ đẻ; thiết lập quy trình “ghép trẻ” nhằm hạn chế môi giới, trục lợi; bổ sung sự tham gia của người làm công tác xã hội và các trường hợp chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cha mẹ nuôi chết, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc phải chấp hành hình phạt tù.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị xem xét kỹ trường hợp người từng bị kết án nhưng phạm tội do lỗi vô ý, lỗi cố ý gián tiếp hoặc yếu tố khách quan, nếu hành vi không đe dọa môi trường sống của trẻ.
Cơ quan thẩm tra cũng đề xuất không cho người đang được tha tù trước thời hạn có điều kiện nhận con nuôi, do có khả năng phải tiếp tục chấp hành phần hình phạt tù còn lại.
Qua thảo luận, các ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành quan điểm thẩm tra. Dự án luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 cuối năm nay.
