Tại hội thảo, ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, nhấn mạnh năng suất lao động là yếu tố quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trong khi vốn và công nghệ có thể huy động, tiếp nhận trong thời gian tương đối ngắn, nguồn nhân lực cần quá trình đào tạo, tích lũy kỹ năng và kinh nghiệm.
Hiện nay, nhiều công trình, chương trình và dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động ở nhiều cấp độ, trong đó có những địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp như TP Đồng Nai.
Ngoài ra, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực. Một số ngành nghề truyền thống giảm nhu cầu lao động, trong khi các lĩnh vực như xe điện, cảm biến, AI và năng lượng tái tạo cần thêm nhân lực có kỹ năng mới.
Trước thực tế này, đề án tập trung vào ba nhiệm vụ chính. Đó là nâng cao trình độ, kỹ năng cho lực lượng lao động; đào tạo mới nhân lực đáp ứng yêu cầu của các ngành nghề, công nghệ mới; đào tạo lại người đang làm việc để thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.
Ban soạn thảo đề án đề xuất nghiên cứu chính sách hỗ trợ học nghề thông qua hình thức cấp “thẻ học nghề” cho người lao động. Theo đó, người lao động có thể được hỗ trợ kinh phí để học nghề, bổ sung kỹ năng trong quá trình làm việc, qua đó chủ động thích ứng với những thay đổi của công nghệ.
Chính sách này được định hướng như một hình thức “tiền thất nghiệp”, tức hỗ trợ người lao động đào tạo lại trước khi có nguy cơ mất việc, thay vì chỉ tập trung giải quyết hậu quả sau khi thất nghiệp. Vì vậy, cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực cần được nghiên cứu phù hợp.
Đề án cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; đổi mới chương trình, phương thức đào tạo theo nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, đào tạo lại và sử dụng lao động, góp phần giúp người lao động duy trì việc làm, nâng cao năng suất và đáp ứng yêu cầu sản xuất trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh.