Thu hồi đất cần rõ tiêu chí, bảo đảm quyền lợi người dân
Liên quan thu hồi đất trong định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, dự thảo luật bổ sung quy định Nhà nước thực hiện thu hồi đất phần diện tích còn lại của dự án trong trường hợp nhà đầu tư đã thỏa thuận được phần lớn diện tích và nhận được sự đồng thuận của đại đa số người sử dụng đất trong phạm vi thực hiện dự án.
Khái niệm "đại đa số" dự kiến là 75%. Tuy nhiên, ĐB Võ Hoàng Ngân (TPHCM) băn khoăn: “Đã có đánh giá cụ thể về con số này chưa?” và đề nghị bổ sung thời hạn hoàn thành việc thu hồi đất; làm rõ loại dự án nào thì Nhà nước thu hồi để giao đất và dự án nào các bên tự thỏa thuận.
Quan tâm nội dung “bồi thường, tái định cư” khi xây dựng Luật Đất đai (sửa đổi), ĐB Tạ Đình Thi (Hà Nội) kiến nghị nghiên cứu luật hóa mô hình bồi thường mới: chuyển một phần hoặc toàn bộ giá trị bồi thường thành cổ phần đóng góp cho các dự án phát triển, nhằm đảm bảo sinh kế bền vững cho người có đất bị thu hồi.
ĐB Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TPHCM) đánh giá cao điểm mới của dự thảo khi cho phép người dân thực hiện quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngay cả khi thông báo thu hồi đất còn hiệu lực, giúp giải quyết được bất cập “quy hoạch treo”.
“Theo luật hiện hành, khi đã có thông báo thu hồi đất, người dân gần như không được làm gì với tài sản của mình, trong khi không phải lúc nào dự án cũng thực hiện ngay”, ĐB nói và chỉ rõ mâu thuẫn khi Điều 69 của dự thảo quy định “đất đã có thông báo thu hồi thì không được cấp giấy chứng nhận”, làm ảnh hưởng quyền lợi của người nhận chuyển nhượng.
Trong khi đó, ĐB Phạm Văn Thanh (TPHCM), Chủ tịch HĐQT Petrolimex dẫn chứng, các công trình năng lượng đang hoạt động, đặc biệt cửa hàng xăng dầu và trạm năng lượng, bồi thường bằng tiền là “chưa đủ để giải quyết yêu cầu thực tế”, do hoạt động của các công trình này phụ thuộc trực tiếp vị trí giao thông, phạm vi phục vụ dân cư, điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy...
"Nhiều khu vực có thể mất hoàn toàn điểm cung ứng năng lượng thiết yếu", ĐB nhận xét và góp ý, thu hồi đất phải gắn với phương án duy trì hoạt động cung ứng năng lượng, không làm gián đoạn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn.
ĐB Nguyễn Thanh Tùng (TPHCM), Chủ tịch HĐQT Vietcombank bày tỏ lo ngại về quy định bỏ ghi thông tin thế chấp trên sổ đỏ, trong khi ngân hàng chưa được quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia để tra cứu tình trạng tài sản, gây rủi ro lớn cho hoạt động tín dụng.
Cân nhắc quy định thời hạn sử dụng chung cư
Đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ĐB Nguyễn Thanh Tùng đề xuất cho phép ngân hàng được quyền bán, phát mãi tài sản bảo đảm là nhà ở xã hội nhanh nhất khi khách hàng vi phạm nghĩa vụ trả nợ, thay vì bị ràng buộc bởi điều kiện cấm chuyển nhượng trong 5 năm đầu.
Về thời hạn sở hữu chung cư, ĐB Trương Thị Bích Hạnh (TPHCM) đề nghị quy định theo hướng quyền sở hữu chung cư là quyền tài sản lâu dài. Khi công trình xuống cấp, chủ sở hữu phải có quyền góp tiền xây dựng lại.
Đồng quan điểm, ĐB Dương Minh Tuấn (TPHCM) cho rằng, tâm lý người Việt luôn ưu tiên sở hữu lâu dài. Do đó, các căn hộ có thời hạn 50 năm dù giá rẻ hơn nhiều, nhưng rất ít người lựa chọn so với loại sở hữu lâu dài.
ĐB Vũ Văn Tiến (Hải Phòng) cũng đề xuất, thời hạn sử dụng công trình cần được tách khỏi thời hạn sở hữu căn hộ gắn với quyền sử dụng đất chung, để đảm bảo quyền lợi của người mua căn hộ.
"Việc phá dỡ chỉ được thực hiện trên cơ sở kiểm định, quyết định hợp pháp, phương án bồi thường hoặc tái định cư và quyền khiếu nại, khởi kiện của các chủ sở hữu”, ĐB nêu.
Điều hành phiên họp, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phân tích, thị trường bất động sản và hệ thống tài chính có liên hệ chặt chẽ với nhau. Sự bất ổn của bên này đe dọa trực tiếp sự sinh tồn của bên kia, bởi hiện nay đất đai và nhà ở là tài sản được thế chấp nhiều tại các ngân hàng thương mại. Điều đó đòi hỏi cần thận trọng khi thiết kế chính sách, để đảm bảo các quy định khi có hiệu lực không tạo ra các "điểm nghẽn" gây khó khăn cho thực tế.
