Bỏ phố về quê làm nông nghiệp
Năm 2018, chị Thu quyết định rời trung tâm TPHCM để về quê nhà, ở phường Tam Thắng khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ - vốn là thế mạnh của mình.
Thế nhưng, trong một chuyến ngang qua vùng đất Châu Đức (nay là xã Bình Giã, TPHCM), chị sững sờ trước những vườn ca cao xanh mướt.
Những trái ca cao to tròn, đủ sắc màu từ xanh, vàng đến đỏ tía treo lủng lẳng dọc thân cây như bức tranh thiên nhiên rực rỡ, đã đánh thức trong chị bản năng của một người làm nông nghiệp.
Nhưng càng tìm hiểu, chị Thu càng xót xa.
Vùng trồng ca cao Châu Đức trước đây có đến hơn 1.000ha, đến năm 2019 chỉ còn gần 300ha. Loại cây được mệnh danh là “siêu thực phẩm” với giá trị dinh dưỡng hàng đầu thế giới lại đang dần bị nông dân chặt bỏ.
“Tại sao mình không thể kể một câu chuyện khác cho cây ca cao?”, câu hỏi đó đã thôi thúc chị bắt đầu hành trình xây dựng thương hiệu OCA (Organic Ca cao).
Thành lập Công ty OCA Việt Nhật, chị Thu bắt đầu cuộc chơi không phải bằng sự lãng mạn của một "tay ngang", mà bằng kỷ luật của người từng làm việc với người Nhật.
Chị nhận ra rằng, nếu chỉ dừng lại ở thương mại (tức mua đi bán lại), sẽ không bao giờ giải quyết được gốc rễ vấn đề của nông dân.
Ngay từ khi khởi nghiệp, chị Thu đã xác định OCA không chỉ là một doanh nghiệp sản xuất socola, mà còn là một mô hình phát triển nông nghiệp bền vững.
OCA không chỉ sản xuất các sản phẩm từ ca cao như socola, bột ca cao, trà ca cao, rượu ca cao, mà còn tận dụng tất cả các phần của quả ca cao: từ hạt, vỏ đến cơm ca cao.
Cơm ca cao được ép thành nước, vỏ được làm phân hữu cơ, tạo thành một chu trình nông nghiệp tuần hoàn, giảm lãng phí, bảo vệ môi trường và mang lại giá trị kinh tế cao cho người nông dân.
Nhà nông, nhà buôn cùng phát triển
Trước thực tế nhiều hộ dân đã không còn mặn mà với cây ca cao, chị Thu kiên trì đi từng vườn, thuyết phục từng hộ chuyển sang canh tác hữu cơ và cam kết bao tiêu với mức giá cao gấp 3-4 lần thị trường.
Theo thời gian, giá trái ca cao tươi từ mức 4.000 đồng/kg đã chạm mốc 15.000 đồng/kg. Con số này không chỉ là lợi nhuận, nó là "phao cứu sinh" cho hàng trăm hộ nông dân.
Theo chị Thu, cây ca cao không giúp người nông dân giàu lên "đột biến" như cây tiêu, sầu riêng… nhưng nó rất bền vững.
Cây ca cao dễ trồng, cho trái quanh năm không theo vụ. Vào mùa cao điểm, một hộ có thể bán cho công ty đến 70-80 triệu đồng tiền ca cao tươi.
Bà Lê Thị Xuân, một nông dân trồng ca cao cho biết, so với trước đây, giá ca cao tươi đã cao hơn nhiều.
Nhờ OCA, nông dân trong vùng không chỉ giữ được vườn mà còn thấy giá trị ổn định cuộc sống của cây ca cao nữa.
OCA hiện xuất khẩu ca cao hữu cơ sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hà Lan, Singapore. Sản phẩm rượu ca cao của OCA đã trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam được xuất khẩu sang Nhật Bản.
Ông Trần Văn Mảng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, đánh giá mô hình của chị Thu là một minh chứng điển hình cho sự sáng tạo và hiệu quả trong phát triển nông nghiệp bền vững.
Chị không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho người nông dân mà còn tạo ra một chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ cây ca cao, từ việc canh tác hữu cơ đến chế biến sâu sản phẩm.
Việc hỗ trợ nông dân trong canh tác và bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường đã giúp hàng trăm hộ nông dân ổn định thu nhập và giữ vững nghề trồng ca cao.
Mặt khác, chị Thu còn tạo ra một mô hình nông nghiệp tuần hoàn, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, chị còn mở rộng mô hình du lịch giáo dục, tạo cơ hội cho học sinh, sinh viên và các nhóm đối tượng khác được trải nghiệm quy trình sản xuất socola từ vườn đến xưởng chế biến. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về nông nghiệp sạch và hữu cơ, mà còn góp phần tạo dựng niềm tin vào giá trị của cây ca cao Việt Nam.
Những nỗ lực của chị Thu tại Công ty OCA đã góp phần không nhỏ vào việc khôi phục và phát triển ngành ca cao ở khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu, mang lại niềm tin cho cả cộng đồng nông dân trong việc làm nông nghiệp tử tế và bền vững.
