Tạo sản phẩm du lịch có chiều sâu
Côn Đảo hội tụ những giá trị đặc hữu của rừng, biển, đất ngập nước và hệ thống di tích lịch sử. Trong đó, Vườn quốc gia (VQG) Côn Đảo luôn giữ vững vị thế là vùng có giá trị cao về đa dạng sinh học.
Theo số liệu thống kê mới nhất, tỷ lệ che phủ rừng tại VQG Côn Đảo đạt gần 94%. Nơi đây còn quy tụ hàng ngàn loài thực vật cùng hàng trăm loài động vật trên cạn.
Nhằm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế địa phương, tháng 9-2026, UBND TPHCM phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Côn Đảo đến năm 2030. Đề án mở ra hướng phát triển mới, khai thác các giá trị đặc trưng để hình thành những sản phẩm du lịch có chiều sâu, nhưng vẫn đặt mục tiêu bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái lên hàng đầu.
Theo đề án, 20 điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí có tổng diện tích quy hoạch hơn 905ha. Trong đó, diện tích rừng chiếm 885ha, gồm 167ha thuộc phân khu phục hồi sinh thái và 718ha thuộc phân khu dịch vụ - hành chính; diện tích quy hoạch trên biển là 20ha. Ngoài ra, khoảng 100ha vùng đệm biển tại khu vực Hòn Trọc được quy hoạch để thu hút đầu tư vào khu nuôi biển công nghệ cao.
Đề án khống chế tỷ lệ xây dựng tại các điểm du lịch ở mức thấp. Tại Bãi Cát Lớn, trong diện tích 19,8ha, diện tích xây dựng dự kiến chỉ 0,98ha, chiếm 4,99%. Nhiều điểm khác cũng giới hạn tỷ lệ xây dựng ở mức 2%-5%. Chiều cao công trình lưu trú dưới 12m, công trình dịch vụ và vui chơi giải trí dưới 10m, công trình cảnh quan dưới 8m.
Ông Nguyễn Khắc Pho, Giám đốc VQG Côn Đảo, thông tin, đề án đặt nguyên tắc phát triển gắn với tuân thủ pháp luật và các chuẩn mực bảo tồn rừng - biển. Việc khai thác lợi thế cảnh quan, văn hóa bản địa được thực hiện có chọn lọc, gắn với phát triển sản phẩm du lịch sinh thái đặc thù rừng - biển, phát huy vai trò cộng đồng và giá trị xã hội. Hạ tầng được định hướng phát triển theo tiêu chuẩn xanh, bảo đảm an ninh, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, đề án quy hoạch 19 tuyến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí với tổng chiều dài khoảng 293,5km. Trong đó, 17 tuyến tận dụng đường tuần tra bảo vệ rừng, đường mòn hiện có và đường biển kết nối đảo trung tâm với các đảo nhỏ; 2 tuyến còn lại là cáp treo, dài tổng cộng khoảng 5,5km.
Phát triển du lịch, mở thêm sinh kế
Theo đại diện VQG Côn Đảo, mỗi tuyến du lịch mở ra một hành trình khám phá hệ sinh thái, điểm đến và những câu chuyện về thiên nhiên, lịch sử.
Du khách có thể trải nghiệm tuyến Côn Sơn - các đảo nhỏ dài 63km; Côn Sơn - hòn Tài - hòn Bảy Cạnh dài 15,5km; Côn Sơn - hòn Bảy Cạnh - hòn Cau dài 20km; hoặc khám phá các tuyến Ma Thiên Lãnh - Đất Thắm - Bãi Bàng, Ma Thiên Lãnh - Bãi Ông Đụng, Ma Thiên Lãnh - Mũi Cá Mập - Bến Đầm - hòn Bà...
Mục tiêu đề án đặt ra đến năm 2030, VQG Côn Đảo đón 80.000-100.000 lượt khách/năm, gấp đôi hiện nay, trong đó khách quốc tế chiếm 30%-35%. Doanh thu du lịch VQG Côn Đảo được đặt mục tiêu đạt 8-10 tỷ đồng/năm, tăng gần 3-4 lần so với mức 2,5 tỷ đồng/năm hiện nay.
Trong cơ cấu doanh thu, dự kiến 60%-65% đến từ dịch vụ nghỉ dưỡng, tour trải nghiệm và nghiên cứu khoa học; 35%-40% từ phí tham quan.
Nhiều tuyến được định hướng sử dụng xe điện, phương tiện không phát thải, kết hợp đi bộ, tham quan dưới tán rừng, giáo dục môi trường. Chẳng hạn, với hành trình Côn Sơn - hòn Tài - hòn Bảy Cạnh, du khách có thể khám phá những rạn san hô đầy màu sắc và hệ sinh thái rừng ngập mặn.
Vào mùa rùa đẻ trứng, du khách còn có cơ hội tìm hiểu về rùa biển, khám phá tổ rùa trên bãi cát, thả rùa con về đại dương.
Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo, khẳng định: “Nếu chỉ dựa vào các điểm tham quan quen thuộc, dòng khách sẽ tập trung ở một số khu vực, gây áp lực lên hạ tầng và môi trường.
Phát triển mạng lưới tour, tuyến sẽ giúp phân bổ khách rộng hơn, mở thêm cơ hội việc làm cho người dân trong các dịch vụ vận chuyển, dẫn đường, lưu trú, ăn uống, homestay, farmstay...
Đó cũng là cách Côn Đảo hướng tới một mục tiêu lớn hơn, gia tăng giá trị của mỗi chuyến đi, tạo thêm sinh kế cho người dân, đồng thời góp phần nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên rừng, biển và đa dạng sinh học Côn Đảo”.