Sáng 18-5, Bộ KH-CN tổ chức lễ chào mừng Ngày KH-CN và đổi mới sáng tạo Việt Nam và hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề “KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Buổi lễ có sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng, cùng nhiều đại biểu lãnh đạo các bộ ngành, chuyên gia KH-CN trong và ngoài nước.
Thúc đẩy phát triển thị trường công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Theo báo cáo Bộ KHCN, trong những năm qua, KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn cạnh tranh chiến lược mới, công nghệ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, vị thế và mức độ tự chủ của mỗi quốc gia. Những chuyển động lớn về trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và sản xuất thông minh đang làm thay đổi sâu sắc mô hình phát triển truyền thống và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Năm 2025, số lượng công bố khoa học quốc tế của Việt Nam đạt hơn 25.000 bài, tăng 13,48% so với năm 2024. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia và nền kinh tế; Việt Nam đứng thứ 55 toàn cầu về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo…
Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh, thực tiễn quốc tế cho thấy, không có quốc gia đổi mới sáng tạo mạnh nào mà không xây dựng được một hệ sinh thái thông thoáng, cởi mở và khuyến khích sáng tạo. “Nếu nhà khoa học không được trao quyền và không có môi trường thuận lợi để sáng tạo thì sẽ khó có đột phá công nghệ. Nếu doanh nghiệp không đầu tư cho nghiên cứu và phát triển thì nền kinh tế sẽ mãi ở vị trí gia công và phụ thuộc. Nếu các trường đại học và viện nghiên cứu không gắn với thực tiễn và nhu cầu thị trường thì tri thức sẽ khó chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu Nhà nước không sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính sẵn có thì sẽ không tạo được những đột phá mới. Nếu xã hội không coi trọng tri thức, không khuyến khích sáng tạo, thì sẽ rất khó hình thành một quốc gia đổi mới sáng tạo thực sự. Chính vì vậy, khơi thông nguồn lực cho KH-CN và đổi mới sáng tạo phải trở thành ưu tiên chiến lược trong giai đoạn phát triển tới của đất nước”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Nhà nước không chỉ quản lý mà còn phải kiến tạo phát triển; không chỉ kiểm soát rủi ro mà còn phải tạo không gian cho đổi mới sáng tạo; không chỉ hỗ trợ nghiên cứu mà còn phải thúc đẩy hình thành thị trường công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh. “Bộ KH-CN cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát, thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức KH-CN, đổi mới cơ chế tài chính, phát triển thị trường KH-CN, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ phát triển”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
Tập trung phát triển công nghệ chiến lược quốc gia
Tại buổi lễ đã diễn ra nội dung triển khai công nghệ chiến lược, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 21/QĐ-TTg (ngày 30-4-2026) của Thủ tướng về danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia. Theo đó, Việt Nam ưu tiên phát triển các công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và sản phẩm chiến lược có khả năng tạo đột phá về tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia trong giai đoạn mới. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm AI, Big Data, điện toán đám mây, internet vạn vật, công nghệ bán dẫn, blockchain, công nghệ sinh học thế hệ mới, công nghệ lượng tử, UAV và các nền tảng Make in Vietnam.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, hiện Bộ KH-CN đang tập trung hoàn thiện cơ chế triển khai; xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm; tháo gỡ các vướng mắc về tài chính, tiêu chuẩn, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp và thương mại hóa nhằm đẩy nhanh quá trình đưa công nghệ và sản phẩm nghiên cứu vào thực tiễn. “Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Nhưng để biến cơ hội thành hiện thực, chúng ta cần khơi thông mạnh mẽ hơn nữa mọi nguồn lực cho KH-CN và đổi mới sáng tạo; cần tạo dựng một môi trường mà ở đó trí tuệ được tôn trọng, sáng tạo được khuyến khích và công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển đất nước”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu rõ.
