Châu Âu đối mặt nỗi lo thiếu hụt dầu diesel

Ngày 13-8, dữ liệu từ tập đoàn giao dịch chứng khoán London (LSEG) cho thấy các lô hàng dầu diesel tại châu Âu vừa vượt giá nhiên liệu máy bay lần đầu tiên sau hơn một năm. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn cung diesel giảm nghiêm trọng, trong khi châu Âu chưa tìm được giải pháp bù đắp cho nhu cầu công nghiệp, nông nghiệp và sưởi ấm.

Trước đó, giao tranh leo thang tại Iran và căng thẳng tái bùng phát ở eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận tải nhiên liệu từ Trung Đông. Châu Âu nhanh chóng bù đắp lượng nhiên liệu bay thiếu hụt nhờ tăng cường nhập khẩu từ Mỹ và Nigeria.

Theo công ty cung cấp dữ liệu thị trường thương mại toàn cầu Kpler (Bỉ), trong tháng 6 năm nay, nhập khẩu nhiên liệu bay vào châu Âu đạt 750.000 thùng/ngày - mức cao nhất kể từ tháng 10-2025 và duy trì đà tăng trong tháng 7. Ngược lại, giá nhiên liệu bay liên tục hạ nhiệt còn do nhu cầu di chuyển hàng không giảm dần sau cao điểm du lịch hè.

Trái ngược với đà phục hồi của nhiên liệu bay, thị trường diesel tại châu Âu đang rơi vào tình trạng báo động. Nhập khẩu diesel của khu vực giảm mạnh từ 1,97 triệu thùng/ngày trong tháng 1 xuống 1,56 triệu thùng/ngày trong tháng 7. Khủng hoảng thêm trầm trọng khi Nga ban hành lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu do các nhà máy lọc dầu liên tục bị tập kích.

Châu Âu vốn phụ thuộc lớn vào nguồn diesel nhập khẩu - mặt hàng chính của hoạt động vận tải, sản xuất và nguyên liệu chế tạo dầu sưởi. Thông thường, châu Âu sẽ tích trữ diesel trong mùa hè để chuẩn bị cho mùa đông. Tuy nhiên, sự đứt gãy nguồn cung buộc thị trường phải rút ròng tồn kho, kéo lượng dự trữ diesel của châu Âu xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022.

Ông Eugene Lindell, Trưởng bộ phận sản phẩm lọc dầu tại công ty tư vấn FGE NexantECA (Anh), cho rằng đợt tăng giá nhiên liệu, trong đó có dầu diesel sẽ tạo hiệu ứng domino lan sang toàn bộ ngành hàng tiêu dùng lẫn dịch vụ của các nền kinh tế.

Hiện giá diesel chỉ còn thấp hơn 14% so với đỉnh tháng 4-2026, trong khi giá nhiên liệu bay đã giảm tới 25% so với mức kỷ lục tháng 3-2026. Các chuyên gia tại tập đoàn tài chính - ngân hàng Goldman Sachs (Mỹ) nhận định, nguy cơ khan hiếm giá diesel khi bước vào mùa đông tới đây sẽ cao hơn nhiều so với dầu thô.

Trong bối cảnh xung đột và việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài gây gián đoạn nguồn cung và đẩy giá nhiên liệu tăng cao, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã tiếp tục đưa ra những dự báo trái chiều về nhu cầu dầu mỏ thế giới năm 2026.

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 8-2026 của IEA, nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 được dự báo giảm 1,6 triệu thùng/ngày, thấp hơn 510.000 thùng/ngày so với dự báo tháng trước. Đây sẽ là lần đầu tiên nhu cầu dầu thế giới giảm theo năm kể từ đại dịch Covid-19. IEA cho rằng việc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa và giá nhiên liệu tăng cao đang làm giảm tiêu thụ dầu.

Trong khi đó, OPEC vẫn dự báo nhu cầu dầu toàn cầu tăng trong năm 2026, dù đã giảm xuống còn khoảng 580.000 thùng/ngày, so với 780.000 thùng/ngày trong dự báo trước. Đây là tháng thứ tư liên tiếp OPEC hạ thấp dự báo nhu cầu dầu toàn cầu. Chênh lệch giữa hai tổ chức về triển vọng nhu cầu dầu năm nay lên tới khoảng 2,2 triệu thùng/ngày.

Tin cùng chuyên mục