Mãng cầu: năng suất giảm, thất thu
Cùng với khoai mì và mía, mãng cầu là một trong 3 mặt hàng nông sản nổi tiếng của vùng đất Tây Ninh. Anh Diệp Văn Thành thuê 20ha vườn trồng mãng cầu ở ấp Tân Lợi, xã Tân Hưng, huyện Tân Châu để chăm sóc và thu hoạch. Anh Thành cho biết, năm nay, do nắng nóng gay gắt nên năng suất, sản lượng vườn mãng cầu của gia đình anh thu hoạch chỉ bằng một nửa so với năm trước. “Năm ngoái, 1ha mãng cầu, tôi hái khoảng 10 tấn trái, thu về 20-30 triệu đồng tiền lãi, sau khi trừ chi phí thuê vườn, nhân công, phân bón.... Năm nay, vườn mãng cầu thu hoạch chưa tới 5 tấn, tiền phân bón lại tăng giá nên mùa này gia đình tôi coi như bị lỗ”.
Hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp Minh Trung (ấp Tân Trung B, xã Tân Hưng, huyện Tân Châu) có 100ha trồng mãng cầu theo tiêu chuẩn VietGAP. Ngoài ra, HTX còn liên kết tiêu thụ sản phẩm với 100 nhà vườn trồng loại cây ăn trái này với tổng diện tích lên đến 500ha, số lượng mãng cầu thu hoạch hàng năm lên đến vài ngàn tấn.
Anh Trà Minh Nhẫn, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Minh Trung, cho hay, năm nào thời tiết thuận lợi thì nông dân trồng mãng cầu có thể thu lợi khoảng 150 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, năm nay, do các tháng mùa khô nắng nóng quá gay gắt nên năng suất của các vườn mãng cầu bị ảnh hưởng, giảm sản lượng.
Theo anh Minh Nhẫn, so với nhiều loài cây trồng khác, cây mãng cầu đem lại giá trị kinh tế cao nhưng chi phí phân bón, thuốc và nhân công cũng khá cao. Theo thời điểm hiện tại, chi phí đầu tư chăm sóc xấp xỉ 200 triệu đồng/ha, do đó, vườn mãng cầu bị sụt giảm sản lượng, nhà nông có nguy cơ lỗ chi phí đầu tư.
![Thu mua, đóng gói mãng cầu ở huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: VĂN PHONG XHH 7B.jpg](https://image.sggp.org.vn/w1000/Uploaded/2024/evesfnbfjpy/2024_06_20/xhh-7b-7068.jpg.webp)
Anh Dương Thanh Phương, Trưởng trạm khuyến nông huyện Tân Châu, xác nhận, năm nay, do thời tiết bất thường, nắng nóng gay gắt nên trái mãng cầu nhỏ hơn, chất lượng kém từ đó giảm năng suất. Đối với những vườn mãng cầu gặp đợt nắng gắt ngay thời điểm thụ phấn mà nhà vườn xử lý không tốt sẽ dẫn đến tỷ lệ đậu trái thấp. Ngoài nguyên nhân thời tiết, một phần còn do nhà vườn chăm sóc chưa đúng kỹ thuật, đặc biệt khi cây ra hoa, thụ phấn gặp thời tiết bất lợi.
Măng cụt gần như mất trắng
Tại tỉnh Bình Phước, gia đình chị Trúc (ấp Hưng Phát, xã Tân Hưng, huyện Hớn Quản) trồng 500 cây măng cụt. Theo như mọi năm, hiện là thời điểm thu hoạch măng cụt, nhưng năm nay, cả vườn cây chỉ lác đác trái. Chị Trúc cho biết: “Năm ngoái, chỉ riêng măng cụt, gia đình tôi thu về 2 tấn trái, nhưng năm nay nắng hạn, cây măng cụt không trổ bông nổi. Không chỉ vậy, những cây bòn bon trồng xen trong vườn măng cụt cũng rất ít trái”.
Còn chị Trần Thị Thu Vân (ấp 7, xã Lộc Thái, huyện Lộc Ninh) trồng 200 cây măng cụt cũng mới hái được hơn 5 tạ, trong khi năm ngoái, vườn nhà chị thu hơn 6 tấn trái. Chị Vân cho rằng, với giá bán 35.000đồng/kg như hiện tại, nguồn thu từ măng cụt không đủ trả tiền nhân công chăm sóc và nhiên liệu bơm nước tưới cây. Đó là chưa kể tiền đầu tư phân bón, phun thuốc cho vườn măng cụt lên đến vài chục triệu đồng/năm.
“Nhà nông ai cũng mong được mùa, nhưng thời tiết ngày càng thất thường, khắc nghiệt. Trong khi cây ăn trái vốn rất nhạy cảm với thời tiết nên nhiều nhà nông cứ vừa làm vừa lo”, chị Thu Vân tâm sự.
Ngoài cây măng cụt, nhiều khu vực trồng sầu riêng bị thiếu nước tưới trong mùa nắng hạn vừa qua tại Bình Phước cũng bị khô cành, chết cây, rụng trái non, ảnh hưởng đến năng suất và gây thiệt hại không nhỏ cho nhà nông. Cây ăn trái mất mùa, nhà nông không chỉ chịu lỗ khoản tiền đầu tư chăm sóc, mà công sức lao động bỏ ra cả năm cũng gần như mất trắng. Trong khi đó, để có tiền đầu tư vườn, không ít người phải đi vay vốn, nên rất mong muốn các ngân hàng xem xét giảm lãi suất đối với người bị thiệt hại, mất mùa do thời tiết để phần nào hỗ trợ nhà nông giảm bớt khó khăn.
Theo UBND tỉnh Bình Phước, năm nay, do nắng nóng gay gắt kéo dài và quá ít mưa nên 2 loại cây trồng đặc sản và chủ lực của tỉnh là hạt điều và hồ tiêu cũng bị giảm năng suất và sản lượng. Ước tính, cây điều mùa vụ 2024 bị giảm năng suất gần 3 tạ/ha so với cùng kỳ và cây hồ tiêu bị giảm khoảng 0,71 tạ/ha. Việc điều thô giảm sản lượng khiến nguồn cung nguyên liệu cho các nhà máy chế biến điều gặp khó và cùng với khó khăn trong nhập khẩu điều thô từ châu Phi đã đẩy giá thu mua điều lên cao.