Fidel Castro-Nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba, được xem là nguyên thủ quốc gia bị ám sát nhiều nhất với hơn 700 lần. Cái tên Fidel Castro và Cuba có một sự gắn liền với lịch sử và nhân dân Việt Nam, như biểu tượng của ý chí quật cường cùng tình bạn keo sơn. Cũng vì thế, những tư liệu về Fidel Castro và Cuba luôn nhận được sự chú ý của bạn đọc Việt Nam thuộc nhiều thế hệ.
Cuộc đối đầu 10 đời tổng thống
NXB Trẻ và Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt (Frist News) vừa liên kết tái bản một trong những cuốn sách nổi tiếng nhất về nhân vật Fidel Castro, với nhan đề Fidel-Cuộc đối đầu với 10 đời Tổng thống Mỹ và những âm mưu ám sát của CIA.
Sách viết về các vụ ám sát Fidel có rất nhiều, từ hồi ký của những người nhận nhiệm vụ thực hiện, những nhân vật vô tình bị lợi dụng, đến những chứng nhân của từng âm mưu… Thậm chí, người ta đã lập cả một viện bảo tàng chỉ nhằm trưng bày những dụng cụ đã được dùng để ám sát Fidel.
Ở đó, khách thăm quan có thể chứng kiến những thiết bị từ thô sơ đến hiện đại, từ tinh vi đến kỳ cục như chiếc áo lặn tẩm thuốc độc, tẩm chất dụ dỗ cá mập, hay như loại thuốc đặc biệt cho vào nhà vệ sinh và nếu Fidel sử dụng thì thuốc sẽ kết hợp với một vài chất sinh học có trong máu của Fidel (do ông đang dùng thuốc chữa bệnh) để thành một chất nổ.
Thông tin về các vụ ám sát Fidel có rất nhiều, tuy nhiên, cuốn sách Fidel-Cuộc đối đầu với 10 đời Tổng thống Mỹ và những âm mưu ám sát của CIA lại nhận được sự chú ý đặc biệt của bạn đọc cả thế giới, trong đó có bạn đọc Việt Nam.
Thực tế, cuốn sách là một tài liệu tổng hợp từ nhiều nguồn nhằm giới thiệu hai chủ đề chính, thứ nhất là những khó khăn vất vả của Fidel cùng đồng đội và nhân dân Cuba chống lại sự phá hoại đến từ phía Mỹ trong suốt một thời gian dài, kéo dài đến 10 đời Tổng thống Mỹ. Chủ đề thứ hai là tập hợp những tiết lộ mới nhất về các âm mưu, kế hoạch cùng cả cách thức của một bên là CIA với cố gắng loại bỏ Fidel và một bên là cơ quan an ninh Cuba cố gắng bảo vệ ông.
Cuộc chơi không cân sức
Từ năm 1959 đến nay, vấn đề ám sát và chống ám sát Fidel đã là cuộc đối đầu không khoan nhượng giữa nước Mỹ cường quốc và Cuba nhỏ bé. Nhưng điều khó hiểu đối với rất nhiều người là cho đến nay, khi Fidel vẫn còn sống và hoàn thành vai trò người lãnh đạo của Cộng hòa Cuba, thì xem như các lực lượng Cuba đã thắng trong cuộc chiến bảo vệ vị lãnh tụ của mình.
Vậy tại sao một lực lượng nhỏ bé, yếu ớt cả về nhân lực lẫn vật chất lại có thể bảo vệ an toàn cho một cá nhân trước sự nỗ lực của một hệ thống tình báo mạnh nhất nhì thế giới? Đó là chưa kể cá nhân này có một phong cách rất phóng khoáng, mạnh mẽ.
Nếu muốn tìm câu trả lời chính xác cho những câu hỏi trên thì cuốn sách Fidel-Cuộc đối đầu với 10 đời Tổng thống Mỹ và những âm mưu ám sát của CIA cũng không thể đáp ứng yêu cầu quá khó khăn đó. Sách chỉ thuần túy đưa đến bạn đọc những lời kể của cả hai phía về những điều đã diễn ra.
Trong sách, bạn đọc có thể thấy những cố gắng đáng kinh ngạc của lực lượng bảo vệ Fidel trong suốt thời gian dài qua lời kể của một nhân vật đặc biệt, Trung tướng Fabian Escalante, cựu Cục trưởng Cục Tình báo quốc gia Cuba. Ông từng là thành viên trong một đơn vị thuộc Bộ Nội vụ Cuba có nhiệm vụ chống lại các kế hoạch của CIA (Cục Tình báo Trung ương Mỹ) nhằm ám sát Fidel Castro và phá hoại Nhà nước Cuba.
Một cách rất thẳng thắn, Trung tướng Fabian Escalante cũng thừa nhận rằng bên cạnh việc phá vỡ nhiều kế hoạch thì sự may mắn cũng đóng vai trò quan trọng không kém đem đến thành công.
Về phía Mỹ, "lời kể" là tài liệu bản báo cáo mật của CIA về những âm mưu ám sát Fidel vừa mới được công bố. Qua bản tài liệu này, bạn đọc có thể thấy nỗ lực của Mỹ nhằm loại bỏ Fidel, nhân vật được coi là có ảnh hưởng lớn đến cách mạng Mỹ-Latinh cũng như trên toàn thế giới.
Điều khá đặc biệt là tài liệu cũng cho thấy sau hàng loạt thất bại, CIA bế tắc đến nỗi phải thực hiện những kế hoạch đôi lúc mang tính hoang tưởng như dùng xì gà tẩm độc, tẩm chất kích thích, nhờ mafia thực hiện ám sát kiểu "xã hội đen", thậm chí CIA còn cho rằng Fidel tạo được ấn tượng nhờ bộ râu đặc trưng nên có cả những kế hoạch lớn nhằm xóa bỏ bộ râu của ông bằng các loại thuốc "diệt râu!".
Là một hiện tượng, một nhân vật lớn của nhân loại thế kỷ 20, những câu chuyện xoay xung quanh Fidel Castro sẽ luôn là những thông tin được bạn đọc quan tâm chú ý. Không chỉ để thỏa mãn trí tò mò mà còn để hiểu hơn về một nhân vật lịch sử, một người bạn của đất nước Việt Nam.
Tường Vy
