Phóng viên Hoài Nam bước vào nghề báo tính đến ngày hôm nay (21-6-2009) tròm trèm khoảng 5 năm. Ngay từ khi còn là “lính mới”, những bài báo của Hoài Nam luôn đưa đến hàng loạt động tác tích cực từ cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm tra, xử lý các vấn đề mà bài viết đề cập…
“Khắc tinh” của tham nhũng, tiêu cực
 |
|
PV Hoài Nam với những bức ảnh - bằng chứng về một vụ đưa nhận hối lộ. |
Phóng viên Hoài Nam cho biết, trước đây anh là “lính tham mưu tác chiến”, khi rời quân ngũ anh làm họa sĩ thiết kế mẫu, rồi đi chụp ảnh đám cưới. Đến năm 2004, anh tập tành chụp ảnh và viết phóng sự gửi cộng tác với báo Pháp Luật TPHCM.
Năm 2005, khi hay tin những đứa trẻ từ 10 đến 17 tuổi đang bị bóc lột sức lao động tại các cơ sở may ở quận Tân Bình, Hoài Nam đã vạch kế hoạch rồi cùng hai đồng nghiệp tiến hành điều tra.
Loạt bài Những em bé bị hành hạ dã man đăng trên báo Pháp luật TPHCM được dư luận đánh giá cao và đoạt giải nhất cuộc thi Nhà báo và Trẻ em Việt Nam (do Hội Nhà báo Việt Nam và Học viện báo chí tuyên truyền Hà Nội tổ chức năm 2006).
Giữa năm 2005, Hoài Nam chuyển qua công tác tại báo Thanh Niên. Tác phẩm “chào hàng” trên báo Thanh Niên gây chấn động dư luận là bài Cà phê hóa chất. Để thu thập tài liệu viết bài, anh đã cải trang xin vào làm công cho các cơ sở chế biến cà phê. Hàng ngày anh khuân vác, bốc xếp, pha trộn cà phê như một lao động phổ thông thực thụ …
Năm 2006-2007, dịch cúm gia cầm bùng phát ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tuy cơ quan chức năng đã kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia cầm nhưng nhiều gia cầm bị nhiễm bệnh vẫn được tẩu tán nhờ vào việc mua bán giấy kiểm dịch ở TPHCM. Hoài Nam đã cải trang thành một lái buôn gà để thâm nhập một số cơ sở giết mổ “có vấn đề” ở quận 12. Sau khi phóng sự điều tra Giấy kiểm dịch gia cầm bán như rau đăng tải, tờ Washington Post đã cử trưởng đại diện ở khu vực Đông Nam Á tìm gặp tác giả bài viết để phỏng vấn.
Trong tất cả những đề tài điều tra của phóng viên Hoài Nam làm thành công thì đề tài Thâm nhập đường dây hàng lậu Móng Cái khiến anh mất nhiều công sức nhất. Trong suốt hai năm (từ tháng 12-2006 đến tháng 12-2008), anh liên tục vào các vai lái buôn, xe ôm, phụ xe để thâm nhập bên trong, bên ngoài bến xe Móng Cái, bí mật ghi hình làm chứng cứ.
Sau khi có đủ chứng cứ về cả một đường dây buôn lậu, các cán bộ hải quan, công an, quản lý thị trường bảo kê, phóng viên Hoài Nam đã gửi thông tin đến Trung tướng Nguyễn Việt Thành (lúc đó là Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng). Sau khi cử cán bộ vào TPHCM gặp Hoài Nam, Trung tướng Thành tin tưởng giao nhiệm vụ tiếp theo là củng cố chứng cứ về đường dây buôn lậu quy mô này.
Đầu năm 2008, Trung tướng Thành cùng tổ công tác trong đó có phóng viên Hoài Nam làm việc với Tổng cục Cảnh sát để phối hợp phá án. Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ đã phá án giữa tháng 12-2008, phá tan đường dây buôn lậu này…
Làm đâu, lỗ đó
|
Những giải thưởng sau hơn 3 năm làm báo của PV Hoài Nam:
- Là phóng viên duy nhất trong làng báo Việt Nam được Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tuyên dương vì có thành tích phòng, chống tham nhũng (vào ngày 4-6 tại TPHCM).
- Giải nhất cuộc thi Nhà Báo với trẻ em Việt Nam năm 2006.
- Giải thưởng báo chí Vì sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức năm 2008.
- Được Hội đồng Giải báo chí quốc gia lần 3 xét tặng Giải Báo chí quốc gia năm 2008. |
“Cho đến nay vẫn chưa có cơ chế riêng cho dạng bài điều tra nên phóng viên gặp nhiều khó khăn”, Hoài Nam nói. Việc đeo một vụ điều tra tốn nhiều thời gian, chi phí và nguy hiểm luôn rình rập.
Để có bài hay, tạo độ rung xã hội thì phải đầu tư thời gian, công sức và kinh phí thực hiện nhưng cơ chế tài chính còn “cứng ngắc” nên anh viết bài nào lỗ bài đó. Như vụ điều tra buôn lậu ở Móng Cái, Hoài Nam mất 2 năm và kinh phí để đi thực tế thu thập tài liệu là tiền dư từ việc bán căn nhà ở quận 12. Sau khi bán nhà được 200 triệu đồng, anh mua miếng đất “giấy tay” hết 160 triệu đồng. Số tiền còn lại cộng với tiền cả gia đình dành dụm được anh lấy làm kinh phí đi viết loạt phóng sự điều tra ở Móng Cái.
Án phá xong, 3 bài điều tra được đăng tải, mặc dù được chấm nhuận bút “kịch khung” của báo Thanh Niên cộng với tiền thưởng, tiền công tác phí tổng cộng được khoảng hơn 30 triệu đồng, anh còn lỗ 20 triệu đồng.
Hoài Nam tâm sự: “Rất may tôi có người vợ hiểu công việc tôi đang làm là mang lại những giá trị lớn cho xã hội nên không cằn nhằn gì về chuyện tài chính, cũng như những lúc tôi xa nhà hằng tháng trời để đi điều tra. Dù biết vậy nhưng khi trở về thành phố thì tôi vẫn chạy sô đi chụp hình, quay phim đám cưới để bù đắp lại những khoản tài chính đang bị thiếu hụt của gia đình”.
Tôi quen Hoài Nam từ những năm đầu anh vào làm báo. Lúc nào tôi cũng thấy anh sôi nổi, “máu nghề”. Vì vậy, dù những bài điều tra đã ít nhiều làm cho gia đình anh bị thâm thủng tài chính, nhưng “lửa” nhiệt tình thể hiện qua hàng loạt những kế hoạch tác chiến mà Hoài Nam sắp thực hiện vẫn cứ bừng bừng. Anh tiết lộ cho tôi biết, anh đang theo dõi điều tra một số vụ, có vụ đã vào giai đoạn gần kết thúc, có vụ thì vừa mới bắt đầu…
|
Trung tướng Nguyễn Việt Thành: “Tôi nhận được thông tin từ nhiều nguồn, trong đó có anh em phóng viên. Riêng nhà báo Hoài Nam của báo Thanh niên trong thời gian qua đã cung cấp cho Văn phòng Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng nhiều chứng cứ quan trọng, góp phần phá vỡ các đường dây buôn lậu ở Móng Cái, làm luật ở Bến xe Mỹ Đình mà báo chí đã thông tin. Trước đó tôi đã phân công chú Nam vào các vai khác nhau như lơ xe, bảo vệ, bốc vác và Nam đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Chú Nam vừa là nhà báo vừa có tố chất của một trinh sát. Việc chống tham nhũng còn phải tiếp tục, cần sự giúp sức của báo chí, nhân dân và phải đi đến cùng, phải làm triệt để mới thành công”. |
Trần Thanh
(SGGP 12G) | 
