Liên quan đến việc nguồn nước thô tại trạm bơm nước Hòa Phú, Nhà máy nước Tân Hiệp bị ô nhiễm, ngày 1-12, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho biết đã triển khai nhiều giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn ô nhiễm sông Sài Gòn, đặc biệt đoạn sông tại trạm bơm nước Hòa Phú thuộc Nhà máy nước Tân Hiệp.
Định vị “chủ nhân” gây ô nhiễm
Việc chất lượng nguồn nước sông Sài Gòn nhất là đoạn trạm bơm Hòa Phú của Nhà máy nước Tân Hiệp ngày càng bị ô nhiễm là thực tế đáng lo ngại. Chi cục Bảo vệ môi trường TPHCM đã xác định chính xác nguồn nước thải ô nhiễm xuất phát từ nước thải sinh hoạt và công nghiệp từ khu dân cư sống dọc lưu vực và cụm công nghiệp Tân Quy (thải ra rạch Bà Bếp). Nguồn nước thải này chứa đựng hàm lượng lớn tải lượng ô nhiễm với các chất ô nhiễm chủ yếu là BOD5, COD, Mn, NH3, Coliform do cụm công nghiệp Tân Quy chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Không dừng lại đó, sông Sài Gòn cũng đang phải tiếp nhận lượng lớn nước thải ô nhiễm sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý của khu công nghiệp Tân Phú Trung, bãi rác Phước Hiệp, khu dân cư và cơ sở chăn nuôi huyện Củ Chi và Hóc Môn (thông qua rạch Tra và rạch Bà Hồng); khu dân cư và công nghiệp của thị xã Thủ Dầu Một và huyện Bến Cát tỉnh Bình Dương (xả ra sông Thị Tính). Các con rạch này chỉ cách trạm bơm nước thô Hòa Phú, phục vụ sinh hoạt người dân TPHCM từ 1 – 14km về phía thượng và hạ nguồn. Do đó, chất lượng nguồn nước ngày càng xấu. Trung bình nồng độ các chất ô nhiễm tăng 1 – 5 lần.
Di dời trạm bơm lấy nước thô lên thượng nguồn
Trước thực trạng đó, chi cục đề xuất với Sở Tài nguyên và Môi trường TP cấp bách triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm ngăn chặn ô nhiễm sông Sài Gòn. Cụ thể, đối với hoạt động công nghiệp, chi cục đề nghị tăng cường công tác thanh kiểm tra và buộc đóng cửa sản xuất 34 doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; yêu cầu cụm công nghiệp Tân Quy, khu công nghiệp Tân Phú Trung, cụm công nghiệp Quang Trung, khu công nghiệp Tân Thới Hiệp phải khẩn trương xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung; điều chỉnh quy định về cấp phép cho doanh nghiệp xả thải ra sông Sài Gòn, đoạn từ rạch Tra về phía thượng nguồn phải đạt loại A. Còn đối với hoạt động nông nghiệp, tạo điều kiện cho người nông dân được vay vốn và giải pháp kỹ thuật để áp dụng biện pháp chăn nuôi sạch, xử lý chất thải chăn nuôi trước khi thải ra môi trường.
Mặt khác, thành phố cần phối hợp với tỉnh Tây Ninh, Bình Dương trong việc điều tra, khảo sát, thống kê các nguồn thải ra lưu vực sông Sài Gòn thuộc địa bàn các tỉnh trên cũng như cam kết xử lý nguồn thải đó. Về lâu dài, xây dựng quy chế không cấp phép đầu tư cho các dự án thuộc nhóm ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao như hóa chất, cao su, chế biến thực phẩm, sản xuất bột giấy trên thượng nguồn lưu vực sông Sài Gòn; có phương án di dời trạm lấy nước cấp phục vụ sinh hoạt lên phía thượng nguồn hoặc áp dụng công nghệ tiên tiến trong việc xử lý nguồn nước cấp tại trạm bơm Hòa Phú thay vì chỉ xử lý bằng quy trình tự nhiên như hiện nay…
Buộc tạm ngưng hoạt động doanh nghiệp ô nhiễm
Ông Nguyễn Văn Phước, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho biết, hiện sở đã hoàn thiện hệ thống đo đạc chất lượng nước sông Sài Gòn; buộc các khu công nghiệp phải đầu tư xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung. Ngoài ra, sở đã triển khai rà soát lại tiêu chuẩn xả thải cho các doanh nghiệp khu vực thượng nguồn sông Sài Gòn. Theo đó, buộc những doanh nghiệp xả nước thải trực tiếp ra sông Sài Gòn hoặc gián tiếp ra kênh rạch dẫn ra khu vực thượng nguồn hoặc vùng đệm phía hạ nguồn trạm bơm Hòa Phú đều phải đạt tiêu chuẩn loại A.
Tình trạng nhiều doanh nghiệp sản xuất tại cụm công nghiệp Tân Quy và Tân Phú Trung vẫn tiếp tục gây ô nhiễm cho sông Sài Gòn, sở sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Trường hợp những đơn vị nào cố tình chưa thực hiện tốt việc bảo vệ môi trường sẽ kiên quyết buộc tạm ngưng hoạt động công đoạn phát sinh nước thải bằng cách ngắt điện và nước sạch.
UBND TPHCM vừa có công văn kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường điều chỉnh nghị định xử phạt trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Theo đó, tăng mức phạt tiền kèm với việc áp dụng biện pháp chế tài mạnh như ngắt điện, nước của các doanh nghiệp cố tình gây ô nhiễm môi trường. Có lẽ, việc sớm điều chỉnh nghị định xử phạt trong lĩnh vực bảo vệ môi trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ là cơ sở để xử lý triệt để tình trạng suy giảm chất lượng nguồn nước cấp phục vụ sinh hoạt của sông Sài Gòn.
Ái Vân
