(SGGP-ĐTTC).- Những dự án đang được lập trình, sẽ triển khai trong tương lai, mở ra một hành lang kinh tế Đông-Tây mới của nước ta. Đó là các dự án “kéo gần” Tây nguyên với vùng duyên hải Nam Trung bộ, bao gồm vùng Nam Phú Yên-Bắc Khánh Hòa với các tỉnh Tây nguyên, Đông Bắc Campuchia, Nam Lào và Thái Lan.
Thông lộ đồng bằng nối vùng cao
Dự kiến trong năm 2010 sẽ có thêm một tuyến quốc lộ mới lên Tây nguyên. Tuyến quốc lộ mới, dự định đặt tên Quốc lộ 29, dài hơn 280km, điểm đầu tiếp giáp với cảng biển Vũng Rô (Phú Yên), điểm cuối giáp với cửa khẩu Đắk Ruê (Đắk Lắk). Bộ Giao thông-Vận tải đang xem xét các thủ tục do Sở Giao thông - Vận tải Phú Yên và Đắk Lắk lập trình, để sớm công bố quốc lộ này.
So với các tuyến đường lên Tây nguyên như Quốc lộ 19 từ Quy Nhơn lên Gia Lai, Quốc lộ 23 từ Ninh Hòa lên Đắk Lắk, Quốc lộ 18 từ Quảng Ngãi lên Kon Tum… Quốc lộ 29 ngắn hơn, hiệu quả vận tải cao hơn. Điều quan trọng - nói như một vị lãnh đạo tỉnh Phú Yên - “tuyến này nối Tây nguyên với cửa ngõ ra biển ưu việt hơn cảng Vũng Rô và cảng Vân Phong”.
Trước đó, dự án tuyến đường sắt Tuy Hòa - Buôn Ma Thuột đã được Xí nghiệp Tư vấn thiết kế công trình giao thông sắt bộ thuộc Công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam xây dựng hoàn chỉnh. Toàn tuyến đường sắt có chiều dài 160km, đi qua 8 ga, xuất phát từ ga Phú Hiệp và điểm cuối là ga Buôn Ma Thuột.
Thực ra, đường sắt từ duyên hải lên Tây nguyên đã được nghiên cứu từ thời Pháp thuộc. Các tuyến được nhắm đến gồm Thị Vải - Đắk Nông, Phan Thiết - Đắk Nông, Tháp Chàm - Đà Lạt, Quy Nhơn - Pleiku và Tuy Hòa - Buôn Ma Thuột. Trong các tuyến trên, chỉ có tuyến Tuy Hòa - Buôn Ma Thuột không phải vượt đèo. Do chưa có điều kiện, người Pháp chỉ xây dựng tuyến đường sắt răng cưa lên Đà Lạt.
Tại lễ khởi công xây dựng cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong mới đây, lãnh đạo hai tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên cùng lãnh đạo các bộ, ngành trung ương, một lần nữa xác định sớm xây dựng tuyến đường sắt từ Tây nguyên về Tuy Hòa. Dự kiến, trong giai đoạn năm 2016-2020, dự án quan trọng này sẽ được triển khai.
Theo tính toán, Buôn Ma Thuột là trung tâm của hệ thống đường sắt Tây nguyên trong tương lai; ga đầu mối nối các tuyến đi Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông và Lâm Đồng, phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển kinh tế và quốc phòng khu vực Tây nguyên rộng lớn.
Tuyến đường sắt này cũng mở ra cơ hội lớn cho vùng Đông Bắc Campuchia, Nam Lào và một phần Thái Lan gần hơn với biển. “Địa lý kinh tế của Phú Yên gắn liền với các tỉnh Tây nguyên, hành lang kinh tế Đông Tây và các nước ASEAN, nối thông ra biển và có khả năng phát triển về đường biển.
Trên bản đồ quốc tế, Phú Yên là trung độ, là điểm ngắn nhất tới các nền kinh tế lớn của thế giới, có khả năng phát triển hàng không” - đó là phát biểu của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư - du lịch Phú Yên tổ chức tại Hà Nội.
Vận hội phát triển mới
Vùng Nam Phú Yên - Bắc Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội phát triển lớn, khi Khu kinh tế Nam Phú Yên được thành lập cùng với sự kiện khởi công xây dựng cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong và triển khai dự án hầm đường bộ Đèo Cả. Khu kinh tế Nam Phú Yên là một trong 15 khu kinh tế ven biển được quy hoạch phát triển đô thị, thương mại, cảng biển, lọc dầu, hóa chất và các khu đóng tàu, sửa chữa tàu biển.
Tại đây, cùng với cảng Vũng Rô đang nâng cấp, một cảng biển khác quy mô lớn hơn sẽ được xây dựng tại Bãi Gốc trên diện tích 220ha. Trục đường phía Đông Phú Yên từ cầu Hùng Vương đến cảng Vũng Rô vừa được khởi công xây dựng, tạo thành trục giao thông xuyên suốt từ trung tâm TP Tuy Hòa đến cảng Vũng Rô.
Khu kinh tế Vân Phong là khu kinh tế tổng hợp, trong đó cảng trung chuyển container quốc tế (vừa khởi công) giữ vai trò chủ đạo, kết hợp phát triển công nghiệp nhiệt điện, đóng tàu, hóa dầu, sản xuất thép liên hợp, du lịch, dịch vụ, nuôi trồng hải sản và xây dựng các khu đô thị.
Khu kinh tế Vân Phong được xác định là hạt nhân tăng trưởng kinh tế, trung tâm đô thị - công nghiệp - dịch vụ - du lịch của khu vực Nam Trung bộ, vùng kinh tế trọng điểm của Trung bộ và là một đầu mối giao lưu quốc tế, trung tâm du lịch quan trọng của Việt Nam.
Nối 2 khu kinh tế này, dự án hầm đường bộ Đèo Cả đang được triển khai có chiều dài 5,7km gồm 2 đường hầm song song, từ phía Bắc vào và từ phía Nam ra, mỗi hầm có 4 làn xe. Đường dẫn vào hầm dài 5,9km với điểm đầu phía Bắc tại Hảo Sơn, huyện Đông Hòa (Phú Yên) và điểm cuối phía Nam tại đèo Cổ Mã, huyện Vạn Ninh (Khánh Hòa).
Vùng Nam Phú Yên - Bắc Khánh Hòa đang được xây dựng thành vùng kinh tế tổng hợp. Trong tương lai, khi 2 khu kinh tế Nam Phú Yên và Vân Phong hoạt động, tuyến đường sắt Phú Yên - Tây nguyên hình thành, Quốc lộ 29 phát huy tác dụng, hầm đường bộ Đèo Cả được đưa vào sử dụng, sẽ tạo nên hành lang kinh tế Đông - Tây mới của nước ta, bao gồm vùng duyên hải Nam Phú Yên - Bắc Khánh Hòa gắn với các tỉnh Tây nguyên, Đông Bắc Camphuchia, Nam Lào và Thái Lan.
Nhật Nam
