Sau 4 ngày kiểm tra (từ 26 đến 29-1) 18 trường ĐH-CĐ tại phía Nam, hôm qua 30-1, đoàn giám sát Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm việc với lãnh đạo Bộ GD-ĐT, UBND TPHCM và đại diện 74 trường ĐH-CĐ khu vực phía Nam về những vấn đề tồn tại của giáo dục đại học (ĐH).
- Thực thi pháp luật trong giáo dục - Yếu!
| |
Với góc nhìn của một người “trong cuộc”, tường tận những vướng mắc của giáo dục ĐH, GS Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội cho rằng hiện trạng các quy định pháp luật cho giáo dục ĐH chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra (vấn đề này chính Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đã thừa nhận khi báo cáo với Quốc hội vào tháng 8-2009).
Ông Trân dẫn chứng: “Việc chuyển các trường ĐH dân lập sang tư thục đến nay chỉ có… 2 trường làm được là ĐH Thăng Long (Hà Nội) và ĐH Hồng Bàng (TPHCM). Trong đó, Trường ĐH Hồng Bàng còn được gắn yếu tố “quốc tế” bằng quyết định được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân ký ngày 27-4-2009. Nhưng khi đoàn giám sát Quốc hội làm việc với Trường ĐH Hồng Bàng về yếu tố “quốc tế” thì hơn nửa tiếng trường cũng không làm rõ được vấn đề này.
Hay như vấn đề mới đây nhất là thực hiện Thông tư số 09 về “3 công khai”. Thật tình mà nói đây là việc làm hết sức cần thiết. Tuy nhiên, là cán bộ khoa học nhưng tôi đọc những nội dung yêu cầu trong đó cũng rất khó… hình dung”.
GS Trân kiến nghị với đại biểu Quốc hội: “Trước hết, Bộ GD-ĐT và đồng chí bộ trưởng phải có trách nhiệm xây dựng tính tự chủ, chặt chẽ của hệ thống văn bản pháp quy và có trách nhiệm trình Thủ tướng Chính phủ để quản lý giáo dục thật sự công bằng, minh bạch trong phê duyệt các dự án thành lập trường. Như ĐH Phan Thiết vừa rồi là thể hiện sự yếu kém trong quản lý”.
Một buổi thực tập của sinh viên Khoa Công nghệ sinh học Trường Đại học Nông Lâm TPHCM. Ảnh: MAI HẢI
- Học phí - Chẳng thà nói rõ một lần
| |
GS Nguyễn Ngọc Trân: “Xin báo với Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân là với mức học phí hiện nay, những trường ĐH công lập sống lay lất với mức học phí cào bằng thì không thể nào đưa giáo dục đạt được chất lượng mong muốn.
Cũng là trường thành viên của ĐH Quốc gia TPHCM nhưng qua giám sát thấy rằng mức học phí của ĐH Quốc tế và học phí của ĐH Bách khoa chênh lệch cả chục lần và chất lượng khác nhau hẳn. Chẳng thà chúng ta nói cho rõ một lần để có được chất lượng chứ đừng vì “học phí không thể nâng lên được vì mức sống của người dân còn thấp”, rồi để sau đó có nhiều trường thu học phí cả 20 triệu đồng nhưng hoàn toàn chẳng có chất lượng gì.
Và với mức thu đó, họ tự trả lương cho nhau, những cán bộ quản lý đến vài chục triệu đồng/tháng, trong khi đó những người làm nên giáo dục, giảng viên, lương rất hẻo chỉ có 7 – 8 triệu đồng/tháng. Tôi cho đó là sự quản lý lỏng lẻo”.
“Với mức đầu tư cho giáo dục như hiện nay, nếu Quốc hội tiếp tục chấp nhận thì giáo dục ĐH vẫn tiếp tục suy thoái” - GS Phạm Phụ nhấn mạnh. Và ông đưa một ví dụ nhỏ để chứng minh: “Chúng ta đầu tư 500 USD/sinh viên thì các nước trong khu vực ASEAN đã 3.000 USD, các nước châu Âu – Mỹ từ 12.000 - 20.000 USD/sinh viên thì làm sao chúng ta có thể cạnh tranh nổi. Trong khi đó, học phí của mình phải canh vào mức thu nhập bình quân. Điều này cần phải thay đổi chứ không thì vô phương”.
GS Nguyễn Minh Thuyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng cũng cho rằng: “Thực tế có trường với học phí 2 - 3 triệu đồng/năm thì hoàn toàn không thể so sánh với chất lượng của các trường có học phí 2.000 – 2.500 USD/năm. Do đó, chúng ta nên tập trung ngân sách cho một số trường chứ đừng dàn trải như hiện nay…”.
Giáo sư Nguyễn Ngọc Trân đề nghị các đại biểu Quốc hội phải làm rõ khái niệm xã hội hóa trong giáo dục đại học. Ảnh: T.HÙNG
- Xã hội hóa giáo dục - Còn lờ mờ
Điều 20 của Luật Giáo dục có quy định “Cấm lợi dụng các hoạt động giáo dục tìm kiếm lợi nhuận”, GS Nguyễn Ngọc Trân cho rằng, xã hội hóa giáo dục nếu chỉ dừng lại ở khái niệm như vậy, những ý tưởng như vậy mà không cụ thể hóa là điều không thể chấp nhận được. Ông nói: “Tôi cho rằng xã hội hóa là chủ trương đúng với nước ta. Tôi đề nghị bà Tòng Thị Phóng, ông Nguyễn Thiện Nhân và các đại biểu Quốc hội có mặt hôm nay, trong đại hội sắp tới phải đưa vào cương lĩnh hoặc làm thế nào để cụ thể hóa được khái niệm xã hội hóa giáo dục. Đây là vấn đề cấp thiết”.
GS Phạm Phụ cũng đồng tình: “Chủ trương xã hội hóa đã có cách đây 12 năm. Tuy nhiên nó vẫn còn lờ mờ với Quốc hội và cả dân chúng. Mà kiểu mờ ảo thế này thì không ổn. Phải làm rõ vấn đề xã hội hóa và đưa thêm yếu tố có sự tham gia của cộng đồng trong giáo dục”
L.AN - T.HÙNG
Đất cho trường: TPHCM ứng xử chưa hợp lý? Ông Lê Văn Học, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng: Qua công tác khảo sát cho thấy vấn đề đất cho các trường ĐH là vấn đề nóng bỏng nhất. Có trường được UBND TPHCM cam kết giao đất nhưng công tác đền bù, giải phóng mặt bằng do nhà trường thỏa thuận… nên việc mở rộng trường là rất khó. Cụ thể như ĐH Văn Hiến được giao 5,6ha từ năm 2006 nhưng đến nay chưa đền bù xong; Trường ĐH Việt Đức phấn đấu xây dựng thành ĐH kiểu mẫu nhưng vẫn đi mượn đất, tuyển sinh khó khăn; Trường CĐ Nguyễn Tất Thành, cơ sở nhỏ nhưng mỗi ca học từ 1.500 - 2.000 sinh viên, chưa kể cán bộ quản lý, giảng dạy. Hay như Trường ĐH Công nghiệp từ tầng 1 đến tầng 7 là các phòng thiết bị thực hành cơ khí…, sinh viên học trong điều kiện rất chật chội. Và việc thành phố ứng xử như thế là chưa hợp tình hợp lý. Ông Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM: Về vấn đề đất cho các trường ĐH, thật sự chúng tôi đã rất nỗ lực nhưng cũng phải theo quy định của luật. Vấn đề giải phóng, đền bù phải theo giá thị trường. |
