Cách làm mới của Bộ đội Biên phòng TPHCM: Khai báo thủ tục biên phòng qua mạng

Trước khi tàu biển cập cảng TPHCM, mọi thủ tục khai báo đều đã được thực hiện trước qua mạng và các tàu đều nhận được giấy xác nhận khai báo thủ tục biên phòng qua thư điện tử. Vì thế, khi cập cảng, tàu chỉ việc tháo dỡ hàng hóa chứ không phải mất thời gian làm thủ tục khai báo như trước đây. Đó là một trong rất nhiều bước tiến về cải cách thủ tục hành chính tại Biên phòng cửa khẩu Cảng Sài Gòn (Bộ đội Biên phòng TPHCM).

Thủ tục xong trước khi cập cảng

Vào năm 2002, cảng TPHCM được chọn làm cảng thí điểm thực hiện Quyết định 55 của Thủ tướng Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính, đó là cơ sở quan trọng để Chính phủ đề ra Nghị định 160 và sau này là Nghị định 71 về quản lý hoạt động hàng hải tại các cảng biển và khu vực hàng hải Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Nghị định 160 lại có một vướng mắc khi cấm những người trên tàu không được giao dịch với bất cứ ai ngoài hoa tiêu và các nhân viên công vụ làm thủ tục trên tàu trước khi tàu làm xong thủ tục nhập cảnh và xuất cảnh khi ra vào cảng. Nếu làm đúng theo Nghị định 71 thì với những con tàu neo đậu ở xa cảng vụ sẽ tốn rất nhiều thời gian để nhân viên đại lý hàng hải đi lại làm thủ tục. Điều này dẫn tới tình trạng hàng hóa trên các tàu cũng phải “neo” theo, gây lãng phí và ách tắc cho cả tàu lẫn cảng.

Trước thực tế đó, Biên phòng cửa khẩu Cảng Sài Gòn (gọi tắt là biên phòng cảng) đã đưa vào thử nghiệm chương trình khai báo thủ tục biên phòng qua mạng điện tử. Đây là một chương trình ứng dụng công nghệ thông tin để tiếp nhận thông tin khai báo thủ tục biên phòng của tất cả các tàu thuyền Việt Nam và nước ngoài, xuất, nhập và quá cảnh ra vào cửa khẩu cảng TPHCM.

Trung tá Đào Quốc Hoàng, Đội trưởng Đội thủ tục biên phòng cảng cho biết: “Từ cuối năm 2005, việc tiếp nhận khai báo và xác nhận khai báo thủ tục biên phòng qua mạng điện tử chính thức được thực hiện sau một thời gian thử nghiệm. Ban đầu, chúng tôi tự lo kinh phí trang bị mới hoàn toàn hệ thống máy móc và xây dựng mạng điện tử phục vụ công việc. Cứ nghĩ tới hệ thống cảng TPHCM dài hơn 30km với 35 cảng trực thuộc đều dễ bị ách tắc bởi vướng thủ tục thì ai cũng phải cố gắng vượt khó…”.

Để thực hiện quy trình mới này, biên phòng cảng đã gửi cho các doanh nghiệp đại lý hàng hải, chủ tàu và các đại diện hãng tàu CD phần mềm chương trình khai báo, hướng dẫn cài đặt để tham gia khai báo về hàng hóa, con người trên tàu. Sau đó, các doanh nghiệp đại lý cài đặt chương trình khai báo và đăng ký hộp thư điện tử chính thức để phục vụ công tác khai báo được chính xác, nhanh chóng.

Sau khi các doanh nghiệp thực hiện đúng quy trình, một thư điện tử xác nhận khai báo thủ tục biên phòng được gửi đến các doanh nghiệp đại lý hàng hải. Chính vì thế, khi tàu chưa cập cảng TPHCM thì việc khai báo thủ tục biên phòng đã hoàn thành và đã có giấy xác nhận. Khi tàu cập cảng, hàng hóa được bốc dỡ ngay mà không phải neo lại, chờ đợi như trước đây.

Kể từ khi đưa vào ứng dụng từ cuối năm 2005 đến nay, chương trình “Khai báo thủ tục xuất nhập cảnh biên phòng qua thư điện tử” đã nhận được sự đồng tình ủng hộ và tham gia tích cực của các doanh nghiệp trên địa bàn. Hơn 415.000 thuyền viên nước ngoài đã đăng ký khai báo qua mạng điện tử, đạt tỷ lệ 100% tàu nước ngoài ra vào cảng.

Cần có sự đồng bộ

Dù 100% tàu nước ngoài khai báo thủ tục biên phòng qua mạng nhưng con số tàu Việt Nam sử dụng chương trình này lại không cao. Trung tá Đào Quốc Hoàng cho rằng: “Do chưa có biện pháp ràng buộc thích hợp nên phần lớn những tàu quốc tịch Việt Nam chưa tham gia khai báo thủ tục qua mạng. Dữ liệu của các tàu này vẫn còn phải nhập thủ công, mất nhiều thời gian mà đôi khi lại thiếu chính xác”.

Nguyên nhân được biên phòng cảng đưa ra là do các tàu Việt Nam, nhất là các tàu nội địa đều tự đi làm thủ tục mà không thông qua các công ty đại lý và không có máy tính nối mạng nên không khai báo qua mạng.

Hiện nay, mỗi tàu xuất nhập cảng liên quan đến nhiều ngành như: hải quan, kiểm dịch, biên phòng, doanh nghiệp cảng. Và theo Trung tá Đào Quốc Hoàng, để các phía cùng thực hiện tốt cải cách hành chính tại cảng thì cần phải có sự phối hợp đồng bộ của các đơn vị trong việc làm thủ tục.

“Ví dụ như để có một bộ hồ sơ không giấy mà hoàn toàn làm trên mạng, cần phải có sự phối hợp đồng bộ của tất cả các phía để đơn giản hóa thủ tục. Không thể chỉ qua một khâu là mạng, còn lại qua các khâu khác đều phải xách hồ sơ lên xuống, ký tên đóng dấu đến mấy lượt…” - Trung tá Hoàng nói. 

Hiện nay, Bộ đội Biên phòng TPHCM cũng chuẩn bị đưa vào thực hiện “mạng không dây” trong việc điều hành và thực hiện cải cách hành chính ở đơn vị. Từ thực tế công tác khai báo qua mạng ở biên phòng cảng cho thấy, việc nhân rộng mô hình này rất cần thiết, được quan tâm của rất nhiều biên phòng cảng trên cả nước. Đó là một tín hiệu vui…

THẠCH THẢO